Việc kiện toàn đội ngũ cán bộ tại cơ sở luôn là ưu tiên hàng đầu để đảm bảo an ninh, quốc phòng địa phương. Tuy nhiên, thực tế triển khai tại nhiều nơi, điển hình như tỉnh Quảng Ngãi, đang vấp phải những rào cản lớn về tiêu chuẩn trình độ đào tạo đối với chức danh công chức Chỉ huy trưởng Quân sự cấp xã.
Thực trạng "khát" nhân sự đạt chuẩn tại địa phương
Theo báo cáo tại Công văn số 3871/UBND-NC của UBND tỉnh Quảng Ngãi, phần lớn nguồn nhân lực hiện có tại địa phương chỉ đạt trình độ Trung cấp ngành quân sự cơ sở hoặc tốt nghiệp Đại học các chuyên ngành khác. Điều này dẫn đến việc không đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe theo hướng dẫn tại Công văn 7644/BNV-CCVC của Bộ Nội vụ.
Hệ quả trực tiếp là các địa phương gặp khó khăn trong việc tuyển dụng, tiếp nhận và bổ nhiệm mới, gây ảnh hưởng không nhỏ đến việc thực hiện nhiệm vụ quân sự – quốc phòng tại tuyến đầu cơ sở. Trước tình hình đó, UBND tỉnh đã kiến nghị Bộ Nội vụ và Bộ Quốc phòng cho phép vận dụng linh hoạt các tiêu chuẩn đào tạo để kịp thời kiện toàn tổ chức.
Lộ trình chuẩn hóa cán bộ quân sự xã giai đoạn 2025-2030
Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, các văn bản pháp luật mới nhất đã đưa ra lộ trình chuyển tiếp cụ thể. Căn cứ quy định tại điểm a, b và d khoản 9 Điều 10 Luật sửa đổi 11 Luật về quân sự, quốc phòng 2025, công tác nhân sự tại Ban Chỉ huy quân sự (CHQS) cấp xã sẽ có những bước chuyển mình quan trọng.
Đặc biệt, khoản 2 Điều 5 Nghị định 16/2025/NĐ-CP (văn bản sửa đổi Nghị định 72/2020/NĐ-CP) đã cụ thể hóa các chế độ, chính sách và tiêu chuẩn đối với lực lượng này.
Ưu tiên nguồn nhân lực và điều kiện vận dụng linh hoạt
Theo chủ trương của Bộ Chính trị tại Kết luận 164-KL/TW, trong giai đoạn 2025-2030, việc bổ nhiệm cán bộ Ban CHQS cấp xã sẽ ưu tiên những người có trình độ Đại học ngành quân sự cơ sở và Cao cấp lý luận chính trị. Tuy nhiên, để tháo gỡ khó khăn cho địa phương, pháp luật cho phép vận dụng bổ nhiệm đối với:
- Nhân sự có bằng Đại học chuyên ngành khác kết hợp với trình độ Trung cấp hoặc Cao đẳng ngành quân sự cơ sở.
- Cán bộ được quân đội đào tạo bài bản về quân sự cơ sở đang giữ các chức vụ tương đương.
Yêu cầu bắt buộc: Trong nhiệm kỳ 2025-2030, các trường hợp được vận dụng bổ nhiệm nêu trên phải hoàn thiện trình độ Đại học ngành quân sự cơ sở và Cao cấp lý luận chính trị theo đúng quy hoạch chức danh.
Trách nhiệm của các cơ quan trong việc kiện toàn đội ngũ
Tại Công văn 7138/BQP-TM, Bộ Quốc phòng đã đề nghị Bộ Nội vụ chủ trì hướng dẫn các địa phương thực hiện tuyển dụng nghiêm túc theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Dân quân tự vệ 2019.
Các Quân khu và Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh cần rà soát toàn diện đội ngũ hiện có, khẩn trương kiện toàn cả về số lượng và chất lượng. Đồng thời, tạo mọi điều kiện thuận lợi để công chức chưa đạt chuẩn được đi học hoàn thiện trình độ chuyên môn và lý luận chính trị, đảm bảo đến năm 2030 toàn bộ đội ngũ đều đạt chuẩn theo quy định mới.