Tầm quan trọng của sự đồng thuận trong đồng sở hữu sáng chế
Trong hoạt động kinh doanh và đổi mới sáng tạo tại Việt Nam, việc nhiều cá nhân hoặc tổ chức cùng đứng tên sở hữu một bằng độc quyền sáng chế là điều hết sức phổ biến. Tuy nhiên, khi một trong các đồng sở hữu muốn chuyển giao quyền sử dụng (li-xăng) cho bên thứ ba, một rào cản pháp lý quan trọng phát sinh: Sự đồng ý của các đồng sở hữu còn lại.
Theo quy định tại bối cảnh pháp luật năm 2019, cụ thể là Luật Sở hữu trí tuệ 2005 và Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2009, quyền sở hữu công nghiệp được bảo hộ chặt chẽ nhằm đảm bảo quyền lợi tối đa cho các chủ thể đã bỏ công sức và chi phí đầu tư.
Căn cứ pháp lý về việc chuyển giao quyền của đồng sở hữu
Vấn đề này được điều chỉnh trực tiếp bởi Điều 142 Luật Sở hữu trí tuệ 2005 về hạn chế quyền chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp. Cụ thể:
"Trường hợp quyền sở hữu công nghiệp thuộc đồng sở hữu thì việc chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp phải được sự đồng ý của tất cả các đồng sở hữu; trường hợp có đồng sở hữu không đồng ý thì các đồng sở hữu còn lại không có quyền chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp của mình cho người khác."
Quy định này nhằm ngăn chặn việc một đồng sở hữu tự ý khai thác hoặc cho phép bên thứ ba khai thác sáng chế mà không có sự bàn bạc, thống nhất, gây ảnh hưởng đến lợi ích kinh tế của các bên còn lại. Do đó, Văn bản đồng ý cho đồng sở hữu chuyển quyền sử dụng sáng chế là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ đăng ký hợp đồng chuyển giao quyền sở hữu công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ.
Hướng dẫn soạn thảo Văn bản đồng ý chuẩn pháp lý
Để văn bản có giá trị pháp lý và được cơ quan chức năng chấp nhận, người soạn thảo cần lưu ý các thông tin cốt lõi sau:
- Thông tin định danh: Phải ghi chính xác số CMND/CCCD hoặc Mã số doanh nghiệp của các bên đồng sở hữu.
- Thông tin sáng chế: Cần liệt kê đầy đủ tên sáng chế, số Bằng độc quyền sáng chế và ngày cấp theo đúng ghi nhận trên văn bằng bảo hộ.
- Nội dung đồng ý: Phải khẳng định rõ ràng việc đồng ý cho đồng sở hữu cụ thể (tên cá nhân/tổ chức) được quyền ký kết hợp đồng chuyển quyền sử dụng cho bên thứ ba.
Mẫu văn bản tham khảo (Cập nhật 2019)
Dưới đây là mẫu văn bản được chuẩn hóa để sử dụng trong các giao dịch liên quan đến sáng chế trong Công ty TNHH một thành viên hoặc các loại hình doanh nghiệp khác:
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAMĐộc lập – Tự do – Hạnh phúc
......, ngày....... tháng ......... năm .........
VĂN BẢN ĐỒNG Ý CHO ĐỒNG SỞ HỮUCHUYỂN QUYỀN SỬ DỤNG SÁNG CHẾ
Kính gửi: Cục Sở hữu trí tuệ
Tôi là/Chúng tôi là: ..........................................................................................
Số CMND/CCCD/Hộ chiếu/MSDN: .....................................................................
Là đồng sở hữu sáng chế với: ............................................................................
Đối với các sáng chế sau đây:
| STT | Tên sáng chế | Số GCN đăng ký | Ngày cấp |
|---|---|---|---|
| 1 | .................... | .................... | .................... |
Bằng văn bản này, tôi/chúng tôi hoàn toàn đồng ý cho (Ông/Bà/Công ty) ................................. được quyền chuyển quyền sử dụng các sáng chế nêu trên cho bên thứ ba theo quy định của pháp luật.
| Xác nhận của cơ quan | Đồng sở hữu(Ký và ghi rõ họ tên) |
Lưu ý quan trọng khi thực hiện thủ tục
Việc có văn bản đồng ý chỉ là bước đầu tiên. Để hợp đồng chuyển quyền sử dụng sáng chế có hiệu lực với bên thứ ba, các bên phải thực hiện thủ tục đăng ký hợp đồng tại Cục Sở hữu trí tuệ theo quy định tại Điều 148 Luật Sở hữu trí tuệ 2005. Nếu không đăng ký, hợp đồng vẫn có giá trị giữa các bên nhưng không thể dùng để chống lại bên thứ ba hoặc thực hiện các biện pháp bảo vệ quyền khi có xâm phạm xảy ra.
Trong bối cảnh năm 2019, khi các tranh chấp về tài sản trí tuệ ngày càng phức tạp, việc chuẩn bị hồ sơ chặt chẽ ngay từ đầu là cách tốt nhất để bảo vệ doanh nghiệp và các nhà sáng chế.