Việc kiện toàn bộ máy chính quyền địa phương thông qua các chức danh lãnh đạo Ủy ban nhân dân (UBND) là một quy trình pháp lý đặc biệt quan trọng. Để đảm bảo tính thống nhất và minh bạch, Chính phủ đã ban hành Nghị định 300/2025/NĐ-CP, quy định chi tiết về trình tự, thủ tục phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm và bãi nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND.
1. Thủ tục phê chuẩn kết quả bầu Chủ tịch, Phó Chủ tịch UBND
Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 300/2025/NĐ-CP, quy trình này được thực hiện chặt chẽ qua 03 giai đoạn chính:
Giai đoạn 1: Gửi hồ sơ đề nghị phê chuẩn
Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày Hội đồng nhân dân (HĐND) bầu xong các chức danh, Thường trực HĐND phải hoàn thiện và gửi hồ sơ:
- Đối với cấp tỉnh: Gửi 02 bộ hồ sơ đến Thủ tướng Chính phủ (thông qua Bộ Nội vụ).
- Đối với cấp xã: Gửi 02 bộ hồ sơ đến Chủ tịch UBND cấp tỉnh (thông qua Sở Nội vụ).
Giai đoạn 2: Thẩm định hồ sơ pháp lý
Cơ quan thẩm định (Bộ Nội vụ hoặc Sở Nội vụ) có trách nhiệm xem xét tính hợp lệ của hồ sơ trong vòng 05 ngày làm việc. Nội dung thẩm định tập trung vào việc tuân thủ Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025 và các quy định về tiêu chuẩn cán bộ.
Giai đoạn 3: Quyết định phê chuẩn
Sau khi có kết quả thẩm định, trong 05 ngày làm việc, người có thẩm quyền (Thủ tướng hoặc Chủ tịch UBND cấp tỉnh) sẽ ban hành quyết định phê chuẩn. Trường hợp từ chối, phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do để HĐND tổ chức bầu lại.
2. Quy trình phê chuẩn miễn nhiệm, bãi nhiệm lãnh đạo UBND
Không chỉ việc bầu mới, mà các trường hợp thay đổi nhân sự do miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm cũng cần được phê chuẩn theo Điều 9 Nghị định 300/2025/NĐ-CP.
Trình tự thực hiện tương tự như quy trình phê chuẩn kết quả bầu, bao gồm các bước gửi hồ sơ, thẩm định và ra quyết định phê chuẩn. Điểm khác biệt nằm ở thành phần hồ sơ, trong đó bắt buộc phải có Nghị quyết của HĐND về việc miễn nhiệm, bãi nhiệm và các văn bản liên quan đến lý do thay đổi nhân sự.
"Việc phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chủ tịch và Phó Chủ tịch UBND được thực hiện thông qua một chuỗi quy trình pháp lý nghiêm ngặt, bảo đảm sự minh bạch, đúng luật và phù hợp với yêu cầu quản lý nhà nước."
3. Thành phần hồ sơ cần chuẩn bị
Để đảm bảo hồ sơ không bị trả lại hoặc yêu cầu bổ sung, Thường trực HĐND cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu sau:
- Tờ trình của Thường trực HĐND kèm lý lịch trích ngang của nhân sự.
- Nghị quyết của HĐND xác nhận kết quả bầu/miễn nhiệm/bãi nhiệm.
- Biên bản kiểm phiếu hoặc kết quả biểu quyết.
- Các văn bản thông báo ý kiến về nhân sự của cơ quan có thẩm quyền theo phân cấp quản lý cán bộ.
Đáng chú ý, Nghị định 300/2025/NĐ-CP cũng khuyến khích việc khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức để thay thế cho các bản giấy, giúp tinh giản thủ tục hành chính.
Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 300/2025/NĐ-CP không chỉ giúp các cơ quan nhà nước thực hiện đúng chức trách mà còn giúp người dân giám sát hoạt động kiện toàn bộ máy chính quyền một cách hiệu quả.