Chính phủ vừa ban hành Nghị định 310/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 125/2020/NĐ-CP. Đây được xem là bước đi quyết liệt nhằm hoàn thiện khung pháp lý, đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong lĩnh vực quản lý thuế và hóa đơn.
1. Mở rộng "cánh tay" quản lý thuế đến các khoản thu ngoài ngân sách
Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP là việc mở rộng phạm vi vi phạm hành chính về thuế. Giờ đây, không chỉ các sắc thuế truyền thống, mà cả các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan thuế quản lý cũng nằm trong diện điều chỉnh.
"Vi phạm hành chính về thuế là hành vi có lỗi do tổ chức, cá nhân thực hiện vi phạm quy định của pháp luật về quản lý thuế, pháp luật về thuế và các khoản thu khác thuộc ngân sách nhà nước do cơ quan quản lý thuế quản lý thu..."
Quy định này giúp bao quát toàn bộ các nguồn thu như tiền sử dụng đất, tiền thuê mặt nước, hay lợi nhuận sau thuế của doanh nghiệp nhà nước, tránh tình trạng bỏ lọt hành vi vi phạm.
2. "Lá chắn" pháp lý từ sự kiện bất khả kháng
Trước đây, việc xác định thế nào là bất khả kháng để miễn trừ trách nhiệm thường gây tranh cãi. Nghị định 310/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa điều này tại khoản 10 Điều 2. Các trường hợp như thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn hay tai nạn bất ngờ được công nhận là sự kiện khách quan, giúp người nộp thuế có căn cứ bảo vệ quyền lợi chính đáng khi gặp rủi ro không thể lường trước.
3. Thuế tối thiểu toàn cầu: Đối tượng mới vào tầm ngắm
Để thích ứng với xu thế quốc tế, Nghị định mới đã bổ sung đối tượng vi phạm liên quan đến thuế tối thiểu toàn cầu. Các đơn vị hợp thành thuộc tập đoàn đa quốc gia nếu có hành vi vi phạm về đăng ký, kê khai thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung sẽ bị xử phạt nghiêm khắc theo quy định tại Nghị định 125/2020/NĐ-CP.
4. Thay đổi mức phạt hóa đơn: Tính theo số lượng thay vì hành vi đơn lẻ
Một thay đổi mang tính đột phá là cách tính mức phạt đối với hành vi lập hóa đơn không đúng thời điểm hoặc không lập hóa đơn. Thay vì phạt theo từng vụ việc chung chung, Điều 24 và Điều 25 đã được sửa đổi để áp dụng khung phạt dựa trên số lượng hóa đơn vi phạm.
- Phạt cảnh cáo: Áp dụng cho 01 số hóa đơn vi phạm trong các trường hợp khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu...
- Phạt tiền lũy tiến: Mức phạt có thể lên tới 70-80 triệu đồng nếu số lượng hóa đơn vi phạm từ 100 số trở lên.
Sự thay đổi này buộc các doanh nghiệp phải rà soát kỹ lưỡng quy trình xuất hóa đơn, tránh để xảy ra sai sót mang tính hệ thống dẫn đến mức phạt cộng dồn cực lớn.
5. Tăng thời hạn lập biên bản điện tử: Tạo thuận lợi cho cơ quan thuế
Thời hạn lập và gửi biên bản vi phạm hành chính điện tử đã được tăng từ 01 ngày lên 03 ngày làm việc. Điều này giúp cơ quan thuế có thêm thời gian để đối soát dữ liệu chính xác trước khi gửi thông báo chính thức đến người nộp thuế, giảm thiểu các sai sót hành chính không đáng có.
Việc nắm vững những điểm mới tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được những khoản phạt nặng mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, thượng tôn pháp luật.