Trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, việc quản lý hoạt động kinh doanh trực tuyến ngày càng được thắt chặt. Theo quy định pháp luật hiện hành tính đến tháng 10/2022, các thương nhân, tổ chức sở hữu website hoặc ứng dụng thương mại điện tử (TMĐT) có nghĩa vụ phải thực hiện báo cáo định kỳ về tình hình hoạt động của mình. Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 85/2021/NĐ-CP là vô cùng quan trọng để tránh các rủi ro pháp lý không đáng có.
Quy định về nghĩa vụ báo cáo thương mại điện tử năm 2022
Nghĩa vụ báo cáo tình hình hoạt động TMĐT không còn là một thủ tục mang tính hình thức mà đã trở thành yêu cầu bắt buộc để cơ quan quản lý nhà nước theo dõi và định hướng thị trường. Căn cứ theo quy định tại Nghị định 52/2013/NĐ-CP và đặc biệt là các nội dung sửa đổi tại Nghị định 85/2021/NĐ-CP, các đơn vị tham gia hoạt động TMĐT phải cung cấp số liệu thống kê chính xác về doanh thu, số lượng giao dịch và các tiện ích tích hợp trên nền tảng của mình.
"Thương nhân, tổ chức cung cấp dịch vụ thương mại điện tử có trách nhiệm báo cáo định kỳ số liệu thống kê về tình hình hoạt động của năm trước đó gửi về Bộ Công Thương bằng hình thức trực tuyến thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử."
Đối tượng và thời hạn nộp báo cáo TMĐT định kỳ
Không phải mọi website đều có nghĩa vụ báo cáo giống nhau. Pháp luật phân định rõ các nhóm đối tượng sau:
- Website/Ứng dụng TMĐT bán hàng: Các doanh nghiệp trực tiếp bán hàng hóa, dịch vụ của mình qua mạng.
- Website/Ứng dụng cung cấp dịch vụ TMĐT: Bao gồm sàn giao dịch TMĐT, website khuyến mại trực tuyến và website đấu giá trực tuyến.
Về thời hạn, theo quy định tại Nghị định 85/2021/NĐ-CP, các đơn vị phải hoàn thành việc gửi báo cáo trước ngày 15 tháng 01 hàng năm. Số liệu báo cáo được tính cho hoạt động của cả năm dương lịch trước đó.
Hướng dẫn quy trình báo cáo trực tuyến trên Cổng thông tin online.gov.vn
Hiện nay, Bộ Công Thương đã triển khai việc tiếp nhận báo cáo hoàn toàn qua môi trường điện tử, giúp doanh nghiệp tiết kiệm thời gian và chi phí. Quy trình thực hiện cơ bản gồm các bước sau:
- Truy cập hệ thống: Đăng nhập vào tài khoản đã được cấp tại Cổng thông tin Quản lý hoạt động TMĐT (online.gov.vn).
- Chọn mục báo cáo: Tìm đến phần "Báo cáo tình hình hoạt động" tương ứng với loại hình website/ứng dụng đã đăng ký.
- Kê khai thông tin: Điền đầy đủ các thông tin về doanh thu, số lượng đơn hàng thành công, tỷ lệ đơn hàng ảo, các phương thức thanh toán tích hợp và nguồn nhân lực vận hành.
- Gửi báo cáo: Kiểm tra lại tính chính xác của số liệu và nhấn nút gửi để hoàn tất quy trình.
Mức xử phạt hành chính khi chậm hoặc không nộp báo cáo TMĐT
Việc lơ là nghĩa vụ báo cáo có thể dẫn đến những hình phạt tài chính nghiêm trọng. Theo quy định tại Nghị định 98/2020/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 17/2022/NĐ-CP (có hiệu lực từ đầu năm 2022), mức phạt đối với hành vi không thực hiện chế độ báo cáo định kỳ đã tăng lên đáng kể.
Cụ thể, hành vi không báo cáo tình hình hoạt động theo quy định có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng. Ngoài ra, doanh nghiệp còn có thể bị đình chỉ hoạt động thương mại điện tử từ 06 tháng đến 12 tháng nếu vi phạm nhiều lần hoặc có tính chất nghiêm trọng.
Do đó, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát và thiết lập hệ thống theo dõi số liệu nội bộ để đảm bảo việc báo cáo được thực hiện đúng hạn và chính xác, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh trực tuyến minh bạch và bền vững.