Việc triển khai Luật Đất đai 2024 trong thực tế đã phát sinh một số khó khăn mang tính khách quan. Để giải quyết triệt để các "điểm nghẽn" này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 254/2025/QH15 với những cơ chế tháo gỡ đặc thù.
Cơ chế đặc thù tháo gỡ vướng mắc thực tiễn
Nghị quyết 254/2025/QH15 không chỉ là văn bản hướng dẫn đơn thuần mà còn thiết lập các quy định ưu tiên áp dụng khi có sự khác biệt với các luật khác. Mục tiêu trọng tâm là hỗ trợ cơ quan nhà nước và người sử dụng đất thực hiện đúng tinh thần của Luật Đất đai 2024.
Phạm vi và đối tượng điều chỉnh rộng rãi
Quy định mới này áp dụng cho toàn bộ hệ thống cơ quan quản lý, tổ chức, cá nhân và đặc biệt là người sử dụng đất đang gặp khó khăn trong các thủ tục hành chính về đất đai. Các vấn đề về thu hồi đất, bồi thường và tái định cư được đặt lên hàng đầu để đảm bảo an sinh xã hội.
Điểm mới về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư
Một trong những nội dung quan trọng nhất của Nghị quyết 254/2025/QH15 là việc bổ sung các trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội. Cụ thể:
- Điều kiện thu hồi: Phải hoàn thành phê duyệt phương án bồi thường trước khi thực hiện, trừ các tình huống khẩn cấp.
- Giá đất bồi thường: Được xác định linh hoạt dựa trên bảng giá đất và hệ số điều chỉnh, sát với giá thị trường thực tế.
"Nhà nước bổ sung các trường hợp thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng." - Trích nội dung Nghị quyết.
Giao đất và cho thuê đất: Thủ tục được đơn giản hóa
Để đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư, Nghị quyết 254/2025/QH15 cho phép điều chỉnh thời hạn sử dụng đất cho nhà đầu tư mới trong trường hợp chủ cũ giải thể hoặc phá sản. Đặc biệt, một số trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất sẽ không cần trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh chấp thuận, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chờ đợi.
Hiệu lực thi hành và quy định chuyển tiếp
Nghị quyết chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026. Tuy nhiên, một số điều khoản quan trọng đã bắt đầu có hiệu lực sớm từ ngày 11/12/2025 để kịp thời xử lý các hồ sơ tồn đọng. Đây là nỗ lực rất lớn của Quốc hội trong việc đồng bộ hóa hệ thống pháp luật đất đai.
Lời khuyên pháp lý
Người dân và doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định tại Nghị quyết 254/2025/QH15 để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Việc nắm rõ các cơ chế tháo gỡ khó khăn sẽ giúp quá trình thực hiện các giao dịch, thủ tục về đất đai trở nên thuận lợi và minh bạch hơn.