Trong nỗ lực đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng và bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 35/2025/TT-NHNN. Văn bản này thay thế các quy định cũ, tạo ra hành lang pháp lý linh hoạt và quyết liệt hơn trong việc xử lý các tình huống khẩn cấp như rút tiền hàng loạt.
Mở rộng thẩm quyền quyết định chi trả tiền gửi
Một trong những điểm thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở khâu điều hành. Trước đây, theo Thông tư 37/2024/TT-NHNN, việc sử dụng tiền vay đặc biệt để chi trả cho các tổ chức gửi tiền hoàn toàn thuộc thẩm quyền của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Tuy nhiên, tại Điều 10 Thông tư 35/2025/TT-NHNN, thẩm quyền này đã được mở rộng cho cả Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tỉnh, thành phố (Ngân hàng Nhà nước khu vực). Sự phân cấp này giúp việc ra quyết định trở nên nhanh chóng hơn, đặc biệt là đối với các quỹ tín dụng nhân dân hoặc tổ chức tài chính vi mô tại địa phương khi gặp sự cố.
Thời hạn quyết định cho vay đặc biệt: Chỉ trong 07 ngày
Để ứng phó với tốc độ lan truyền thông tin và tâm lý đám đông trong kỷ nguyên số, thời gian là yếu tố sống còn. Thông tư 35/2025/TT-NHNN đã cụ thể hóa thời hạn xem xét quyết định số tiền cho vay đặc biệt là trong vòng 07 ngày làm việc kể từ khi nhận được đề nghị.
Về thời hạn vay, quy định mới vẫn giữ nguyên nguyên tắc thận trọng:
- Thời hạn cho vay đặc biệt tối đa dưới 12 tháng.
- Mỗi lần gia hạn cũng không được quá 12 tháng, dựa trên khả năng chi trả thực tế của bên vay.
Lãi suất 0% - Phao cứu sinh cho ngân hàng bị rút tiền hàng loạt
Đây là thay đổi mang tính đột phá nhằm giảm bớt gánh nặng tài chính cho các tổ chức tín dụng đang trong tình trạng "nguy kịch". Theo Điều 13 Thông tư 35/2025/TT-NHNN, mức lãi suất áp dụng cho nợ gốc (bao gồm cả nợ trong hạn và quá hạn) là 0%/năm.
"Lãi suất đối với nợ gốc cho vay đặc biệt, bao gồm nợ gốc trong hạn, nợ gốc được gia hạn thời hạn và nợ gốc quá hạn là 0%/năm."
So với quy định tại Thông tư 37/2024/TT-NHNN (vốn áp dụng lãi suất tái cấp vốn), quy định mới cho thấy sự hỗ trợ tối đa từ phía cơ quan quản lý để ổn định tâm lý thị trường.
Nới lỏng điều kiện về tài sản bảo đảm
Tại khoản 6 Điều 14 Thông tư 35/2025/TT-NHNN, bên vay đặc biệt sẽ không phải bổ sung hoặc thay thế tài sản bảo đảm trong một số trường hợp cụ thể, chẳng hạn như khi đang sử dụng quyền đòi nợ gốc hoặc khoản lãi phải thu làm tài sản thế chấp.
Đặc biệt, đối với các tổ chức tín dụng bị rút tiền hàng loạt nhưng chưa kịp lập danh mục tài sản bảo đảm, Ngân hàng Nhà nước vẫn có thể xem xét cho vay nếu tổ chức đó cam kết thực hiện các biện pháp khắc phục nghiêm ngặt như không chia cổ tức bằng tiền mặt và hạn chế các hoạt động cấp tín dụng rủi ro.
Những điểm mới tại Thông tư 35/2025/TT-NHNN không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là thông điệp mạnh mẽ về sự đồng hành của Ngân hàng Nhà nước đối với hệ thống các tổ chức tín dụng, đảm bảo rằng không một ngân hàng nào bị bỏ lại phía sau trong cơn bão thanh khoản.