Trong bối cảnh giao thương quốc tế ngày càng phát triển, việc được công nhận là "Doanh nghiệp ưu tiên" không chỉ là một danh hiệu mà còn là "tấm thẻ thông hành" giúp các đơn vị xuất nhập khẩu tối ưu hóa chi phí và thời gian. Vậy điều kiện nào để một doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp tư nhân, có thể chạm tay vào những đặc quyền này?
Doanh nghiệp ưu tiên: Đặc quyền dành cho những đơn vị xuất sắc
Theo quy định tại Luật Hải quan 2014, doanh nghiệp ưu tiên là những đơn vị xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa được áp dụng chế độ đặc biệt trong việc thực hiện thủ tục, kiểm tra và giám sát hải quan. Đây là những doanh nghiệp có lịch sử tuân thủ pháp luật tốt và quy mô hoạt động lớn.
6 Điều kiện "vàng" để được áp dụng chế độ ưu tiên
Để được Tổng cục Hải quan công nhận, doanh nghiệp cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe được quy định chi tiết tại Nghị định 08/2015/NĐ-CP và Thông tư 72/2015/TT-BTC:
1. Sự tuân thủ pháp luật tuyệt đối
Trong 02 năm liên tục, doanh nghiệp không được vi phạm pháp luật về thuế và hải quan đến mức bị xử lý hình sự hoặc xử phạt hành chính vượt thẩm quyền của Chi cục trưởng. Đặc biệt, không được có nợ thuế quá hạn.
2. Minh bạch trong kế toán và kiểm toán
Doanh nghiệp phải áp dụng chuẩn mực kế toán của Bộ Tài chính. Báo cáo tài chính hàng năm phải được kiểm toán bởi đơn vị độc lập với ý kiến "chấp nhận toàn phần".
3. Hệ thống công nghệ thông tin hiện đại
Việc thực hiện thủ tục hải quan và thuế điện tử là bắt buộc. Doanh nghiệp cần có phần mềm quản lý hàng hóa kết nối và đảm bảo yêu cầu kiểm tra của cơ quan hải quan.
4. Kim ngạch xuất nhập khẩu ấn tượng
Đây thường là rào cản lớn nhất đối với các doanh nghiệp nhỏ. Cụ thể:
- 100 triệu USD/năm đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu chung.
- 40 triệu USD/năm đối với hàng sản xuất tại Việt Nam.
- 30 triệu USD/năm đối với nông, thủy sản thuần Việt.
Lưu ý: Doanh nghiệp công nghệ cao theo Luật Công nghệ cao 2008 sẽ được miễn điều kiện về kim ngạch.
5. Thanh toán qua ngân hàng
Mọi lô hàng phải được thanh toán qua ngân hàng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, đảm bảo tính minh bạch của dòng tiền.
6. Hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ
Doanh nghiệp phải chứng minh được khả năng tự giám sát, bảo mật thông tin và an ninh dây chuyền cung ứng từ kho bãi đến cảng biển.
Những đặc quyền "trong mơ" khi được công nhận
Khi đã trở thành doanh nghiệp ưu tiên, đơn vị sẽ được hưởng các quyền lợi quy định tại Điều 43 Luật Hải quan 2014:
"1. Miễn kiểm tra chứng từ, miễn kiểm tra thực tế hàng hóa... 2. Được làm thủ tục hải quan bằng tờ khai chưa hoàn chỉnh... 3. Được ưu tiên khi thực hiện các thủ tục về thuế..."
Ngoài ra, doanh nghiệp còn được miễn kiểm tra sau thông quan tại trụ sở (trừ khi có dấu hiệu vi phạm) và được các đơn vị kinh doanh cảng, kho bãi ưu tiên xếp dỡ hàng hóa trước.
Lời khuyên từ chuyên gia: Nếu doanh nghiệp của bạn đang tiệm cận các con số về kim ngạch và có hệ thống quản trị tốt, hãy chủ động rà soát hồ sơ và nộp văn bản đề nghị lên Tổng cục Hải quan. Đây là bước đi chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế.