Trong bối cảnh các vụ hỏa hoạn diễn biến phức tạp, việc xây dựng và thực tập phương án phòng cháy, chữa cháy (PCCC) không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là tấm lá chắn bảo vệ tài sản và tính mạng con người tại các doanh nghiệp tư nhân. Tuy nhiên, không ít chủ doanh nghiệp vẫn còn lúng túng trong việc xác định đối tượng, thẩm quyền phê duyệt cũng như tần suất thực tập định kỳ theo đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Xây dựng phương án PCCC: Trách nhiệm không của riêng ai
Theo quy định tại Luật phòng cháy, chữa cháy sửa đổi 2013, mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh đều phải có phương án chữa cháy. Đối với các doanh nghiệp tư nhân, việc xây dựng phương án phải đảm bảo phù hợp với quy mô, tính chất hoạt động và tuân thủ các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe.
Đối tượng và trách nhiệm thực hiện
Người đứng đầu cơ sở (chủ doanh nghiệp tư nhân) đóng vai trò then chốt. Cụ thể:
- Tự tổ chức xây dựng: Chủ doanh nghiệp chịu trách nhiệm lập phương án chữa cháy sử dụng lực lượng và phương tiện tại chỗ đối với các cơ sở thuộc diện quản lý.
- Phối hợp thực hiện: Đối với các cơ sở nằm trong danh mục có nguy cơ cháy, nổ cao, doanh nghiệp phải phối hợp chặt chẽ với cơ quan Cảnh sát PCCC để xây dựng phương án tối ưu nhất.
Yêu cầu cốt lõi của một bản phương án chuẩn
Một phương án PCCC được coi là hợp lệ khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chí tại Nghị định 136/2020/NĐ-CP (được sửa đổi bởi Nghị định 50/2024/NĐ-CP):
"Phương án phải nêu được tính chất nguy hiểm về cháy nổ; đề ra tình huống cháy phức tạp nhất; kế hoạch huy động lực lượng, phương tiện và biện pháp kỹ thuật chiến thuật phù hợp với từng giai đoạn."
Thẩm quyền phê duyệt phương án PCCC
Việc xác định đúng cơ quan có thẩm quyền phê duyệt giúp doanh nghiệp tránh được các rắc rối về thủ tục hành chính:
- Cơ sở nguy hiểm về cháy nổ: Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ Công an cấp tỉnh sẽ phê duyệt. Trong một số trường hợp đặc biệt, thẩm quyền này thuộc về Giám đốc Công an cấp tỉnh.
- Cơ sở thông thường: Người đứng đầu doanh nghiệp có quyền tự phê duyệt phương án cho cơ sở thuộc phạm vi quản lý của mình.
Thực tập phương án: Từ lý thuyết đến thực tiễn
Luật quy định phương án chữa cháy không được "nằm trên giấy". Việc thực tập định kỳ là bắt buộc để đảm bảo lực lượng tại chỗ luôn trong tư thế sẵn sàng.
Tần suất và quy định thực hiện
Theo quy định, phương án chữa cháy của cơ sở phải được tổ chức thực tập ít nhất mỗi năm một lần. Mỗi lần thực tập có thể diễn tập một hoặc nhiều tình huống, nhưng qua thời gian phải đảm bảo tất cả các tình huống giả định trong phương án đều được rèn luyện thực tế.
Thông báo và huy động lực lượng
Khi có yêu cầu thực tập từ cơ quan chức năng, doanh nghiệp sẽ nhận được thông báo bằng văn bản trước ít nhất 30 ngày làm việc. Đối với các sự kiện chính trị, kinh tế quan trọng, việc thực tập đột xuất có thể được yêu cầu để đảm bảo an toàn tuyệt đối.
Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định về PCCC không chỉ giúp doanh nghiệp tư nhân tránh được các mức xử phạt hành chính nặng nề mà quan trọng hơn là tạo ra môi trường làm việc an toàn, bền vững cho người lao động.