Trong bối cảnh phục hồi kinh tế, việc điều chỉnh quy định về thời giờ làm việc đóng vai trò then chốt giúp doanh nghiệp ổn định sản xuất và người lao động cải thiện đời sống. Nghị quyết 17/2022/UBTVQH15 đã mang đến những thay đổi quan trọng về hạn mức làm thêm giờ, mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về quyền lợi bảo đảm.
Nới trần giờ làm thêm: Những thay đổi mang tính bước ngoặt
Kể từ ngày 01/4/2022, giới hạn làm thêm giờ đã được điều chỉnh tăng lên đáng kể so với quy định gốc tại Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể, trần làm thêm giờ trong tháng đã được nâng từ 40 giờ lên tối đa 60 giờ. Đối với hạn mức năm, tất cả các ngành nghề hiện nay đều có thể áp dụng mức làm thêm tối đa 300 giờ, thay vì chỉ giới hạn trong một số lĩnh vực đặc thù như trước đây.
Tuy nhiên, pháp luật cũng quy định rõ các nhóm đối tượng không được áp dụng tăng giờ làm thêm để bảo vệ sức khỏe và an toàn, bao gồm:
- Lao động chưa thành niên (từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi).
- Người khuyết tật suy giảm khả năng lao động từ 51% trở lên.
- Người làm công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- Lao động nữ mang thai từ tháng thứ 7 (hoặc tháng thứ 6 ở vùng sâu vùng xa) và phụ nữ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
Việc tổ chức làm thêm giờ chỉ được thực hiện khi có sự đồng ý của người lao động, đảm bảo nguyên tắc tự nguyện và không xâm phạm quyền nghỉ ngơi cơ bản.
Thu nhập tăng thêm: Cách tính lương làm thêm giờ chuẩn xác
Làm thêm giờ không chỉ là sự cống hiến về thời gian mà còn là cơ hội để người lao động nhận được mức thù lao xứng đáng. Theo quy định tại Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 và hướng dẫn tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP, tiền lương làm thêm giờ được tính dựa trên tiền lương giờ thực trả của ngày làm việc bình thường.
Mức lương làm thêm giờ vào ban ngày:
- Ngày thường: Ít nhất bằng 150%.
- Ngày nghỉ hằng tuần: Ít nhất bằng 200%.
- Ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương: Ít nhất bằng 300% (chưa kể tiền lương ngày lễ, Tết đối với người lao động hưởng lương ngày).
Làm thêm giờ vào ban đêm: Khoản cộng dồn hấp dẫn
Nếu làm thêm giờ vào ban đêm, người lao động còn được trả thêm ít nhất bằng 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường. Đặc biệt, nếu làm thêm giờ vào ban đêm của ngày nghỉ hoặc ngày lễ, người lao động còn được hưởng thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương giờ vào ban ngày của ngày làm việc đó.
Ví dụ thực tế: Anh A có mức lương thực trả là 50.000 đồng/giờ. Nếu anh A làm thêm 2 giờ vào ngày nghỉ hằng tuần, số tiền anh nhận được cho 2 giờ này sẽ là: 50.000 x 200% x 2 = 200.000 đồng. Nếu làm vào ngày lễ, con số này sẽ lên tới 300.000 đồng (chưa tính lương ngày lễ đó).
Lời khuyên cho người lao động
Việc tăng giờ làm thêm là con dao hai lưỡi. Một mặt, nó giúp cải thiện tài chính cá nhân nhanh chóng. Mặt khác, làm việc quá sức có thể dẫn đến suy giảm sức khỏe dài hạn. Người lao động cần cân đối giữa thời gian làm việc và nghỉ ngơi, đồng thời nắm vững các quy định pháp luật để tự bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình, tránh tình trạng bị ép buộc làm thêm quá mức quy định.
Nếu có bất kỳ vướng mắc nào về việc tính lương hoặc quyền lợi khi làm thêm giờ, bạn nên tham khảo ý kiến từ tổ chức Công đoàn tại cơ sở hoặc các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.