Trong bối cảnh các doanh nghiệp sản xuất cần tối ưu hóa dây chuyền hoạt động 24/7, chế độ làm việc theo kíp đã trở thành một lựa chọn phổ biến. Trong đó, mô hình làm kíp 4 ngày nghỉ 2 ngày với ca làm việc 12 tiếng đang được nhiều đơn vị áp dụng. Vậy quy định pháp luật về chế độ này như thế nào và người lao động cần lưu ý gì để bảo vệ quyền lợi về tiền lương?
Làm kíp 4 ngày nghỉ 2 ngày là gì?
Thông thường, để phủ kín 24 giờ trong ngày, doanh nghiệp thường chia làm 3 ca (mỗi ca 8 tiếng). Tuy nhiên, để giảm bớt số lượng nhân sự và tận dụng tối đa sức lao động, nhiều nơi chuyển sang mô hình 2 ca (mỗi ca 12 tiếng).
Chế độ làm kíp 4 ngày nghỉ 2 ngày được hiểu là người lao động sẽ làm việc liên tục trong 4 ngày (mỗi ngày 12 tiếng), sau đó được nghỉ 2 ngày liên tiếp trước khi bắt đầu một chu kỳ mới. Cách bố trí này giúp doanh nghiệp chỉ cần 2 kíp trực là có thể vận hành liên tục, thay vì phải cần tới 3 kíp như truyền thống.
Quyền lợi về thời gian nghỉ ngơi: Có đúng luật?
Dù làm việc với cường độ cao (12 tiếng/ngày), doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo các quy định về nghỉ ngơi theo Bộ luật Lao động 2019. Cụ thể:
- Nghỉ chuyển ca: Người lao động làm việc theo ca được nghỉ ít nhất 12 giờ trước khi chuyển sang ca làm việc khác.
- Nghỉ hằng tuần: Mỗi tuần, người lao động phải được nghỉ ít nhất 24 giờ liên tục. Trong mô hình 4 nghỉ 2, việc nghỉ 2 ngày liên tiếp hoàn toàn đáp ứng (thậm chí vượt) quy định này.
- Nghỉ giữa ca: Làm việc từ 06 giờ trở lên trong ngày thì phải được nghỉ giữa giờ ít nhất 30 phút liên tục; trường hợp làm việc ban đêm thì được nghỉ ít nhất 45 phút liên tục.
Cách tính lương làm kíp 12 tiếng: Đừng để mất tiền oan
Đây là phần quan trọng nhất mà người lao động cần lưu ý. Theo quy định tại Điều 105 Bộ luật Lao động 2019, thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần.
"Điều 105. Thời giờ làm việc bình thường 1. Thời giờ làm việc bình thường không quá 08 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần. 2. Người sử dụng lao động có quyền quy định thời giờ làm việc theo ngày hoặc theo tuần nhưng phải thông báo cho người lao động biết; trường hợp theo tuần thì thời giờ làm việc bình thường không quá 10 giờ trong 01 ngày và không quá 48 giờ trong 01 tuần."
Như vậy, khi làm ca 12 tiếng, chắc chắn sẽ có phần thời gian được tính là làm thêm giờ. Tùy vào việc doanh nghiệp đăng ký thời giờ làm việc theo ngày hay theo tuần mà cách tính sẽ khác nhau:
- Nếu tính theo ngày: 8 giờ đầu là lương bình thường, 4 giờ sau là làm thêm giờ.
- Nếu tính theo tuần: Tối đa 10 giờ là lương bình thường, 2 giờ sau là làm thêm giờ.
Theo Điều 98 Bộ luật Lao động 2019, tiền lương làm thêm giờ vào ngày thường ít nhất bằng 150% mức lương bình thường.
Làm kíp đêm: Phụ cấp tính thế nào?
Nếu kíp làm việc rơi vào khung giờ từ 22 giờ đến 06 giờ sáng hôm sau, người lao động được hưởng thêm ít nhất 30% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương thực trả theo công việc của ngày làm việc bình thường. Ngoài ra, nếu làm thêm giờ vào ban đêm, người lao động còn được trả thêm 20% tiền lương tính theo đơn giá tiền lương hoặc tiền lương theo công việc làm vào ban ngày của ngày làm việc bình thường hoặc của ngày nghỉ hằng tuần hoặc của ngày nghỉ lễ, tết.
Ví dụ thực tế giúp bạn tự tính lương
Tình huống: Anh Hùng làm kíp từ 06 giờ sáng đến 18 giờ chiều (12 tiếng). Lương thỏa thuận là 50.000 đồng/giờ. Doanh nghiệp áp dụng chế độ làm việc theo ngày (8 tiếng bình thường).
Tiền lương 1 ngày của anh Hùng sẽ là:
- Lương 8 giờ bình thường: 8 x 50.000 = 400.000 đồng.
- Lương 4 giờ làm thêm: 4 x 50.000 x 150% = 300.000 đồng.
- Tổng cộng: 700.000 đồng/ngày.
Việc nắm rõ cách tính lương không chỉ giúp người lao động đảm bảo quyền lợi sát sườn mà còn giúp doanh nghiệp xây dựng môi trường làm việc minh bạch, đúng pháp luật. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về hợp đồng lao động hoặc tiền lương, bạn nên tham khảo ý kiến từ các chuyên gia pháp lý để được hỗ trợ kịp thời.