Trong suốt hơn một thập kỷ, quy định trả lương cho lao động đã qua đào tạo cao hơn ít nhất 7% so với mức lương tối thiểu vùng đã trở thành một chuẩn mực trong quan hệ lao động tại Việt Nam. Tuy nhiên, sự ra đời của Nghị định 38/2022/NĐ-CP đã tạo ra nhiều luồng ý kiến trái chiều khi không còn nhắc trực tiếp đến con số này.
Nút thắt pháp lý từ Nghị định 38/2022/NĐ-CP
Thực tế, việc trả lương tối thiểu cao hơn 7% cho người lao động đã qua học nghề, đào tạo nghề đã được thực hiện xuyên suốt từ năm 2008. Tuy nhiên, khi rà soát Nghị định 38/2022/NĐ-CP, nhiều doanh nghiệp ngỡ ngàng khi không tìm thấy điều khoản bắt buộc tương tự. Thay vào đó, tại khoản 1 Điều 4 Nghị định 38/2022/NĐ-CP chỉ quy định chung:
"1. Mức lương tối thiểu tháng là mức lương thấp nhất làm cơ sở để thỏa thuận và trả lương đối với người lao động áp dụng hình thức trả lương theo tháng, bảo đảm mức lương theo công việc hoặc chức danh của người lao động làm việc đủ thời giờ làm việc bình thường trong tháng và hoàn thành định mức lao động hoặc công việc đã thỏa thuận không được thấp hơn mức lương tối thiểu tháng."
Sự thay đổi này khiến không ít người lao động lo lắng về việc bị cắt giảm thu nhập, đặc biệt là những người đã dành thời gian và công sức để nâng cao trình độ chuyên môn.
Hướng dẫn "gỡ rối" từ cơ quan chức năng
Để kịp thời giải đáp các vướng mắc, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội phối hợp cùng Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đã ban hành Công văn 2086/BLĐTBXH-TLĐLĐVN. Văn bản này đưa ra những chỉ dẫn quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi tối đa cho người lao động.
Theo đó, đối với các nội dung đã thỏa thuận, cam kết trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc các quy chế hợp pháp khác mà có lợi hơn cho người lao động so với quy định mới thì vẫn tiếp tục được thực hiện. Điều này đồng nghĩa với việc:
- Nếu doanh nghiệp đang trả lương cho lao động qua đào tạo cao hơn ít nhất 7% mức lương tối thiểu vùng thì phải tiếp tục thực hiện chế độ này.
- Trừ trường hợp các bên có thỏa thuận mới theo đúng quy định của pháp luật lao động.
Trách nhiệm của doanh nghiệp trong giai đoạn chuyển đổi
Tại Công văn 2086/BLĐTBXH-TLĐLĐVN, cơ quan quản lý yêu cầu người sử dụng lao động phải chủ động rà soát lại toàn bộ các thỏa thuận trong hợp đồng và quy chế lương của đơn vị. Việc điều chỉnh, bổ sung phải đảm bảo tính phù hợp và không được phép xóa bỏ hay cắt giảm các chế độ hiện có như:
- Tiền lương làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm.
- Chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật.
- Các phúc lợi khác đã được xác lập trước đó.
Việc duy trì mức lương cao hơn cho lao động có tay nghề không chỉ là tuân thủ hướng dẫn pháp luật mà còn là chiến lược giữ chân nhân tài bền vững cho doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường lao động cạnh tranh gay gắt.
Lưu ý: Từ ngày 01/7/2024, mức lương tối thiểu vùng đã được điều chỉnh tăng theo Nghị định 74/2024/NĐ-CP, người lao động và doanh nghiệp cần cập nhật các con số mới nhất để thực hiện đúng quy định.