Việc đưa phim đến với công chúng không chỉ đơn thuần là hoạt động giải trí mà còn phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về an ninh, văn hóa và đạo đức xã hội. Theo quy định mới nhất tại Luật Điện ảnh 2022, các cơ sở như rạp chiếu phim, nhà văn hóa hay câu lạc bộ có thể bị buộc phải dừng chiếu phim ngay lập tức trong một số tình huống đặc biệt.
Hiểu rõ về hoạt động phổ biến phim theo luật mới
Trước khi tìm hiểu về các trường hợp bị đình chỉ, chúng ta cần xác định rõ thế nào là phổ biến phim. Tại khoản 8 Điều 3 Luật Điện ảnh 2022 đã định nghĩa cụ thể:
Phổ biến phim là việc đưa phim đến người xem thông qua các hình thức chiếu phim trong rạp chiếu phim, tại địa điểm chiếu phim công cộng, tại trụ sở cơ quan ngoại giao, cơ sở văn hóa nước ngoài được thành lập tại Việt Nam, trên hệ thống truyền hình, không gian mạng và phương tiện nghe nhìn khác.
Như vậy, phạm vi điều chỉnh không chỉ gói gọn trong các rạp chiếu thương mại mà còn mở rộng ra các nhà văn hóa, nhà hàng, vũ trường hay thậm chí là không gian mạng.
2 trường hợp cơ quan chức năng ra lệnh dừng chiếu phim khẩn cấp
Căn cứ theo Điều 30 Luật Điện ảnh 2022, cơ quan nhà nước có thẩm quyền sẽ ra quyết định bằng văn bản về việc dừng phổ biến phim trong hai nhóm trường hợp sau:
1. Vi phạm các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động điện ảnh
Đây là trường hợp phim có nội dung vi phạm nghiêm trọng các chuẩn mực pháp luật và chính trị được quy định tại Điều 9 Luật Điện ảnh 2022. Các hành vi này bao gồm:
- Xuyên tạc lịch sử dân tộc, phủ nhận thành tựu cách mạng; xúc phạm quốc kỳ, quốc huy, quốc ca.
- Kích động bạo lực, tuyên truyền chiến tranh xâm lược, gây hận thù giữa các dân tộc và tôn giáo.
- Tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư của cá nhân và các bí mật khác theo quy định của pháp luật.
- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm của tổ chức, cá nhân; truyền bá tệ nạn xã hội, mê tín dị đoan.
2. Vì lý do quốc phòng, an ninh và tình trạng khẩn cấp
Pháp luật cũng dự phòng các tình huống bất khả kháng hoặc vì lợi ích tối cao của quốc gia. Việc dừng chiếu phim sẽ được thực hiện khi:
- Cần đảm bảo các yêu cầu về quốc phòng, an ninh quốc gia.
- Xảy ra thiên tai, dịch bệnh diễn biến phức tạp.
- Khi có tình trạng khẩn cấp được ban bố bởi cơ quan có thẩm quyền.
Quy trình và trách nhiệm của đơn vị chiếu phim
Khi có quyết định dừng phổ biến phim, văn bản của cơ quan chức năng phải nêu rõ lý do, thời điểm và thời hạn dừng. Các tổ chức, cá nhân vận hành rạp chiếu hoặc địa điểm công cộng có trách nhiệm:
- Công bố công khai việc dừng chiếu trên các phương tiện thông tin đại chúng.
- Đảm bảo quyền lợi cho khán giả và các đối tác liên quan (ví dụ: hoàn tiền vé, bồi thường hợp đồng).
- Nếu muốn tiếp tục phổ biến sau khi khắc phục vi phạm hoặc hết thời hạn, phải gửi văn bản đề xuất và chờ sự chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền trong vòng 05 ngày làm việc.
Quy định này nhằm tạo ra một môi trường điện ảnh lành mạnh, bảo vệ người xem khỏi những nội dung độc hại và đảm bảo an ninh trật tự xã hội trong mọi tình huống.