Trong thực tế đời sống, không hiếm gặp những tình huống người vi phạm vì thiếu kiềm chế hoặc cố tình cản trở lực lượng chức năng đã có những hành vi tấn công, gây thương tích cho người đang thực thi nhiệm vụ. Tuy nhiên, cái giá phải trả cho những phút giây bốc đồng này là vô cùng đắt, bởi pháp luật Việt Nam luôn có những chế tài nghiêm khắc để bảo vệ sự tôn nghiêm của công vụ.
Thế nào là hành vi chống người thi hành công vụ?
Theo quy định chung, người thi hành công vụ bao gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân được giao thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định. Hành vi chống người thi hành công vụ được hiểu là việc dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác nhằm cản trở họ thực hiện nhiệm vụ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật.
Mức án cho tội chống người thi hành công vụ theo Bộ luật Hình sự
Tại Điều 330 Bộ luật Hình sự 2015, khung hình phạt cho tội danh này được quy định rất rõ ràng:
"1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực hoặc dùng thủ đoạn khác cản trở người thi hành công vụ thực hiện công vụ của họ hoặc ép buộc họ thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm."
Nếu phạm tội có tổ chức, phạm tội 02 lần trở lên hoặc gây thiệt hại về tài sản từ 50 triệu đồng trở lên, mức hình phạt có thể lên đến 07 năm tù.
Gây thương tích cho người thi hành công vụ: Truy cứu tội Cố ý gây thương tích
Một điểm quan trọng cần lưu ý là nếu hành vi chống đối dẫn đến thương tích cho người thi hành công vụ, người phạm tội sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội "Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác" theo Điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Việc gây thương tích cho người đang thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân là một tình tiết định khung tăng nặng (quy định tại điểm k khoản 1 Điều 134). Các mức phạt cụ thể như sau:
- Khung cơ bản: Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
- Gây thương tích từ 31% đến 60%: Phạt tù từ 02 năm đến 06 năm.
- Gây thương tích nặng hoặc làm biến dạng vùng mặt (từ 61% trở lên): Phạt tù từ 07 năm đến 14 năm.
- Làm chết người hoặc gây thương tích đặc biệt nghiêm trọng: Mức án cao nhất có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân.
Xử phạt hành chính nếu chưa đến mức truy cứu hình sự
Trong trường hợp hành vi vi phạm chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người vi phạm sẽ bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP. Cụ thể, các hành vi như môi chèo, kéo dài thời gian, không chấp hành yêu cầu kiểm tra... có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng tùy mức độ.
Lời khuyên pháp lý: Khi làm việc với người thi hành công vụ, mọi công dân cần giữ thái độ bình tĩnh và hợp tác. Nếu cho rằng quyết định hoặc hành vi của người thi hành công vụ là sai trái, bạn có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo trình tự pháp luật thay vì dùng vũ lực để giải quyết, tránh dẫn đến những hậu quả pháp lý đáng tiếc.