Trong môi trường làm việc hiện đại, nhu cầu nghỉ ngơi để tái tạo sức lao động là vô cùng cần thiết. Nhiều người thường có ý định "để dành" ngày phép từ đầu năm đến cuối năm để thực hiện một kỳ nghỉ dài ngày hoặc giải quyết công việc gia đình quan trọng. Tuy nhiên, việc tự ý dồn phép mà không nắm rõ quy định pháp lý có thể dẫn đến những rủi ro không đáng có trong quan hệ lao động.
Mỗi năm người lao động thực tế có bao nhiêu ngày phép?
Theo quy định tại khoản 1 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019, người lao động làm việc đủ 12 tháng cho một người sử dụng lao động sẽ được nghỉ hằng năm, hưởng nguyên lương theo hợp đồng lao động với số ngày cụ thể như sau:
- 12 ngày làm việc: Đối với người làm công việc trong điều kiện bình thường.
- 14 ngày làm việc: Đối với lao động chưa thành niên, lao động là người khuyết tật hoặc người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
- 16 ngày làm việc: Đối với người làm nghề, công việc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Đặc biệt, pháp luật còn khuyến khích sự gắn bó lâu dài thông qua chế độ "phép thâm niên". Cụ thể, tại Điều 114 Bộ luật Lao động 2019 quy định cứ đủ 05 năm làm việc cho một người sử dụng lao động thì số ngày nghỉ hằng năm của người lao động được tăng thêm tương ứng 01 ngày.
Có được cộng dồn phép cả năm để nghỉ một lần không?
Đây là thắc mắc chung của rất nhiều nhân viên văn phòng và công nhân lao động. Câu trả lời nằm ở sự thỏa thuận giữa các bên dựa trên khung pháp lý hiện hành.
Tại khoản 4 Điều 113 Bộ luật Lao động 2019 đã nêu rõ:
Người sử dụng lao động có trách nhiệm quy định lịch nghỉ hằng năm sau khi tham khảo ý kiến của người lao động và phải thông báo trước cho người lao động biết. Người lao động có thể thỏa thuận với người sử dụng lao động để nghỉ hằng năm thành nhiều lần hoặc nghỉ gộp tối đa 03 năm một lần.
Như vậy, về mặt nguyên tắc, bạn HOÀN TOÀN CÓ THỂ dồn phép cả năm để nghỉ một lần, thậm chí là gộp phép của 3 năm lại. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải có sự đồng ý của người sử dụng lao động. Doanh nghiệp có quyền sắp xếp lịch nghỉ dựa trên tình hình sản xuất kinh doanh thực tế sau khi đã tham khảo ý kiến của tập thể lao động.
Rủi ro khi tự ý nghỉ dồn phép mà không được phê duyệt
Nhiều trường hợp người lao động vì cho rằng đó là "ngày phép của mình" nên đã tự ý nghỉ dài ngày dù chưa được cấp trên phê duyệt. Đây là một sai lầm tai hại có thể dẫn đến mất việc làm.
Căn cứ vào điểm e khoản 1 Điều 36 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động có quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động nếu người lao động tự ý bỏ việc mà không có lý do chính đáng từ 05 ngày làm việc liên tục trở lên.
Lời khuyên từ chuyên gia: Để đảm bảo quyền lợi, người lao động nên chủ động gửi đơn xin nghỉ phép sớm, nêu rõ lý do và kế hoạch bàn giao công việc. Việc tạo điều kiện cho doanh nghiệp sắp xếp nhân sự thay thế sẽ giúp yêu cầu dồn phép của bạn dễ dàng được chấp thuận hơn, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa đôi bên trong quan hệ lao động.