Trong bối cảnh thị trường lao động linh hoạt, việc một người lao động cùng lúc ký hợp đồng với nhiều công ty không còn là chuyện hiếm. Tuy nhiên, hệ lụy đi kèm thường gặp nhất chính là tình trạng đóng trùng Bảo hiểm xã hội (BHXH). Vậy khi rơi vào tình huống này, quyền lợi của bạn sẽ được bảo vệ ra sao và làm thế nào để lấy lại số tiền đã đóng thừa một cách nhanh chóng nhất?
Đóng trùng Bảo hiểm xã hội: Bạn có được hoàn lại tiền không?
Câu trả lời là CÓ. Theo quy định hiện hành, pháp luật Việt Nam không cho phép việc đóng trùng các loại bảo hiểm bắt buộc tại nhiều đơn vị cùng một lúc cho cùng một khoảng thời gian.
Cụ thể, căn cứ theo khoản 4 Điều 85 Luật Bảo hiểm xã hội 2014 và khoản 1 Điều 43 Luật Việc làm 2013, người lao động ký hợp đồng lao động với nhiều người sử dụng lao động thì chỉ đóng BHXH vào quỹ hưu trí, tử tuất và đóng bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) theo hợp đồng lao động giao kết đầu tiên.
Việc xử lý số tiền đóng thừa đã được cụ thể hóa tại Quyết định 595/QĐ-BHXH năm 2017 (được sửa đổi bởi Quyết định 505/QĐ-BHXH). Theo đó, cơ quan BHXH sẽ thực hiện hoàn trả cho người lao động và đơn vị số tiền đã đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất và quỹ BHTN bị trùng, bao gồm cả phần trách nhiệm đóng của người sử dụng lao động.
Quy trình xử lý đóng trùng BHXH: Từng bước chi tiết
Tình trạng đóng trùng không chỉ khiến bạn bị "giam" một khoản tiền mà còn gây khó khăn khi giải quyết các chế độ ốm đau, thai sản hay chốt sổ sau này. Tùy vào tình trạng việc làm hiện tại, bạn có thể thực hiện theo các cách sau:
1. Trường hợp bạn vẫn đang làm việc tại công ty
Nếu bạn phát hiện đóng trùng khi vẫn đang công tác, thủ tục sẽ được thực hiện thông qua doanh nghiệp nơi bạn đang đóng bảo hiểm:
- Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ gồm Tờ khai Mẫu TK1-TS và tất cả các sổ BHXH hiện có.
- Bước 2: Nộp hồ sơ cho bộ phận nhân sự công ty để họ gửi lên cơ quan BHXH.
- Bước 3: Chờ giải quyết trong tối đa 10 ngày làm việc. Kết quả bạn nhận được sẽ là sổ BHXH đã gộp và số tiền hoàn trả được chuyển về tài khoản cá nhân hoặc nhận qua công ty.
2. Trường hợp bạn đã nghỉ việc
Nếu đã nghỉ việc ở cả hai nơi, bạn hoàn toàn có thể tự mình thực hiện thủ tục tại cơ quan BHXH nơi cư trú (thường trú hoặc tạm trú):
- Bạn mang theo sổ BHXH và căn cước công dân đến bộ phận Một cửa của cơ quan BHXH quận/huyện.
- Điền thông tin vào tờ khai điều chỉnh và yêu cầu gộp sổ, hoàn tiền đóng trùng.
- Lựa chọn hình thức nhận tiền: Qua tài khoản ngân hàng (khuyên dùng để nhanh nhất) hoặc nhận trực tiếp tại cơ quan BHXH.
Lưu ý quan trọng: Số tiền hoàn trả sẽ không bao gồm tiền lãi. Do đó, ngay khi phát hiện đóng trùng, người lao động nên chủ động làm thủ tục giảm trùng để đảm bảo quyền lợi tối ưu và tránh các rắc rối pháp lý về sau.
Việc nắm vững các quy định về đóng trùng BHXH giúp người lao động tự bảo vệ quyền lợi tài chính của mình. Nếu bạn gặp vướng mắc trong quá trình đối soát thời gian đóng bảo hiểm, hãy liên hệ ngay với cơ quan BHXH gần nhất để được hỗ trợ kịp thời.