Dịp cuối năm, khi nhu cầu mua sắm của người dân tăng cao cũng là lúc các đối tượng lừa đảo "vào mùa" hoạt động. Với những thủ đoạn ngày càng tinh vi, đánh vào tâm lý ham rẻ hoặc nhẹ dạ cả tin, không ít người đã rơi vào cảnh "tiền mất tật mang" ngay sát thềm Tết Nguyên đán.
"Nở rộ" các chiêu trò lừa đảo tinh vi dịp cuối năm
Thực tế cho thấy, các đối tượng lừa đảo không ngừng thay đổi phương thức tiếp cận, từ trực tiếp tại các chợ truyền thống đến không gian mạng, khiến nạn nhân rất khó đề phòng.
1. Chiêu trò "mua hàng hoàn tiền" tại các chợ dân sinh
Đây là thủ đoạn thường nhắm vào phụ nữ nội trợ và người cao tuổi. Các đối tượng tổ chức các buổi hội thảo, tặng quà miễn phí để tạo lòng tin. Ban đầu, họ bán các sản phẩm giá trị thấp và hoàn lại tiền ngay lập tức với lý do "tri ân". Tuy nhiên, khi nạn nhân tin tưởng mua các món đồ giá trị cao như thực phẩm chức năng, đồ gia dụng đắt tiền, các đối tượng sẽ nhanh chóng ôm tiền biến mất.
2. Bỗng dưng "gánh nợ" vì mua hàng trả góp hộ
Thông qua mạng xã hội, kẻ xấu dụ dỗ người dân đứng tên mua hàng trả góp (điện thoại, laptop) với lời hứa sẽ trả tiền gốc và lãi, kèm theo một khoản "hoa hồng" nhỏ. Sau khi lấy được sản phẩm, chúng cắt đứt liên lạc, để lại nạn nhân với khoản nợ khổng lồ tại các công ty tài chính.
3. "Bẫy" quà tặng và trúng thưởng ảo
Nạn nhân nhận được cuộc gọi thông báo trúng thưởng lớn nhưng phải mua một lượng hàng nhất định hoặc đóng phí "vận chuyển", "thuế thu nhập". Càng mua nhiều, phần thưởng hứa hẹn càng lớn, nhưng thực tế quà chẳng bao giờ tới tay người nhận.
Căn cứ pháp lý xử lý hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản
Hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản tùy theo tính chất và mức độ có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Theo quy định tại Điều 174 Bộ luật Hình sự, người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng trở lên hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc các trường hợp luật định thì có thể bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 20 năm hoặc tù chung thân.
Điều 174. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản 1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác trị giá từ 2.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng hoặc dưới 2.000.000 đồng nhưng thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm...
Người dân cần làm gì khi sập bẫy lừa đảo?
Khi phát hiện mình bị lừa đảo, việc đầu tiên cần làm là giữ bình tĩnh và thu thập toàn bộ chứng cứ liên quan như tin nhắn, lịch sử chuyển khoản, ghi âm cuộc gọi.
Theo Điều 144 Bộ luật Tố tụng Hình sự, cá nhân có quyền tố giác tội phạm với Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc các cơ quan, tổ chức khác.
Hồ sơ tố giác bao gồm:
- Đơn trình báo/tố giác tội phạm.
- Bản sao CCCD/CMND của người tố giác.
- Các chứng cứ chứng minh hành vi phạm tội (hình ảnh, video, sao kê ngân hàng...).
Người dân có thể đến trực tiếp Công an xã, phường, thị trấn nơi cư trú hoặc gọi đến đường dây nóng 113 để được hướng dẫn kịp thời. Việc chủ động tố giác không chỉ giúp bảo vệ quyền lợi cá nhân mà còn góp phần ngăn chặn các đối tượng tiếp tục gây hại cho cộng đồng.