Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng, việc tận dụng các chính sách ưu đãi về thuế như giảm trừ gia cảnh cho người phụ thuộc là vô cùng cần thiết. Trong đó, bố mẹ thường là đối tượng được người nộp thuế ưu tiên đăng ký. Tuy nhiên, không ít người vẫn băn khoăn: Bố mẹ bao nhiêu tuổi thì được giảm trừ gia cảnh? Điều kiện về thu nhập và hồ sơ pháp lý cần những gì để được cơ quan thuế chấp thuận?
Điều kiện để bố mẹ trở thành người phụ thuộc của con cái
Căn cứ theo quy định tại Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007, người phụ thuộc bao gồm con cái, vợ hoặc chồng, và đặc biệt là bố mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng.
Để cụ thể hóa điều này, Điều 9 Thông tư 111/2013/TT-BTC đã phân chia thành hai trường hợp chính dựa trên độ tuổi lao động:
Trường hợp 1: Bố mẹ ngoài độ tuổi lao động
Đây là trường hợp phổ biến nhất. Bố mẹ được xác định là người phụ thuộc nếu đáp ứng điều kiện về thu nhập: Thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 01 triệu đồng.
Về độ tuổi, pháp luật hiện hành xác định dựa trên lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu. Theo Điều 169 Bộ luật Lao động 2019, tuổi nghỉ hưu năm 2026 đối với lao động trong điều kiện bình thường là 61 tuổi 6 tháng đối với nam và 57 tuổi đối với nữ. Do đó, nếu bố mẹ đã đạt ngưỡng tuổi này và có thu nhập thấp, bạn hoàn toàn có thể đăng ký giảm trừ.
Trường hợp 2: Bố mẹ trong độ tuổi lao động
Nhiều người lầm tưởng bố mẹ chưa đến tuổi nghỉ hưu thì không được giảm trừ. Thực tế, nếu bố mẹ đang trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động và có thu nhập bình quân tháng không quá 01 triệu đồng, họ vẫn được tính là người phụ thuộc hợp pháp.
Hồ sơ cần chuẩn bị để chứng minh giảm trừ gia cảnh
Để được hưởng quyền lợi này, người nộp thuế cần chuẩn bị bộ hồ sơ đầy đủ theo hướng dẫn tại Thông tư 111/2013/TT-BTC (được sửa đổi bởi Thông tư 79/2022/TT-BTC). Các giấy tờ cơ bản bao gồm:
- Bản chụp Chứng minh nhân dân hoặc Thẻ căn cước công dân của bố mẹ.
- Giấy tờ chứng minh mối quan hệ: Giấy khai sinh của người nộp thuế, hoặc xác nhận thông tin cư trú từ cơ quan Công an.
- Đối với bố mẹ trong độ tuổi lao động: Cần có thêm Giấy xác nhận khuyết tật hoặc hồ sơ bệnh án đối với người mắc bệnh hiểm nghèo (AIDS, ung thư, suy thận mãn...).
Lưu ý quan trọng: Thời hạn nộp hồ sơ chứng minh là trong vòng 03 tháng kể từ ngày nộp tờ khai đăng ký người phụ thuộc. Nếu quá hạn, bạn sẽ không được tính giảm trừ và phải điều chỉnh lại số thuế đã nộp.
Thủ tục đăng ký giảm trừ gia cảnh mới nhất năm 2026
Người nộp thuế có thể lựa chọn một trong hai phương thức đăng ký sau:
1. Ủy quyền cho cơ quan chi trả thu nhập
Đây là cách đơn giản nhất. Bạn chỉ cần gửi văn bản ủy quyền và các giấy tờ của bố mẹ cho bộ phận kế toán hoặc nhân sự tại nơi làm việc. Cơ quan chi trả thu nhập sẽ tổng hợp và gửi Tờ khai đăng ký thuế (mẫu số 20-ĐK-TH-TCT) lên cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
2. Tự đăng ký trực tiếp với cơ quan thuế
Trong trường hợp không ủy quyền, bạn cần nộp hồ sơ trực tiếp tại cơ quan thuế tương ứng. Hồ sơ bao gồm Tờ khai đăng ký thuế (mẫu 20-ĐK-TCT) cùng bản sao các giấy tờ tùy thân của người phụ thuộc.
Việc nắm rõ các quy định về giảm trừ gia cảnh cho bố mẹ không chỉ giúp bạn thực hiện đúng nghĩa vụ thuế mà còn tối ưu hóa thu nhập cá nhân, dành thêm nguồn lực để chăm sóc gia đình tốt hơn.