Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) luôn là vấn đề được người lao động đặc biệt quan tâm, nhất là trong bối cảnh các quy định pháp luật thường xuyên được cập nhật để phù hợp với thực tiễn kinh tế. Bước sang năm 2026, việc xác định đối tượng phải nộp thuế và đối tượng được miễn thuế dựa trên các căn cứ pháp lý chặt chẽ, đảm bảo quyền lợi cho người dân.
Phân loại đối tượng nộp thuế: Cá nhân cư trú và không cư trú
Theo quy định tại Văn bản hợp nhất 103/VBHN-VPQH năm 2025, người nộp thuế được chia thành hai nhóm chính: cá nhân cư trú và cá nhân không cư trú. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở quyền lợi được tính giảm trừ gia cảnh.
Đối với cá nhân không cư trú, chỉ cần phát sinh thu nhập từ tiền lương, tiền công tại Việt Nam, họ sẽ phải nộp thuế với mức thuế suất cố định là 20% trên thu nhập chịu thuế mà không được áp dụng các khoản giảm trừ. Ngược lại, cá nhân cư trú sẽ có cơ hội không phải nộp thuế nếu thu nhập chưa đạt đến ngưỡng quy định sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ gia cảnh và các chi phí hợp lý khác.
Ngưỡng thu nhập không phải đóng thuế đối với cá nhân cư trú
Dựa trên hướng dẫn tại Thông tư 111/2013/TT-BTC và các văn bản sửa đổi, mức giảm trừ gia cảnh hiện nay vẫn duy trì ở mức 11 triệu đồng/tháng cho bản thân người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Trường hợp ký hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên
Người lao động trong nhóm này sẽ không phải nộp thuế nếu tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công (sau khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện, đóng góp từ thiện...) nằm trong các ngưỡng sau:
- Không có người phụ thuộc: Thu nhập từ 11 triệu đồng/tháng trở xuống (tương đương 132 triệu đồng/năm).
- Có 01 người phụ thuộc: Thu nhập từ 15,4 triệu đồng/tháng trở xuống.
- Có 02 người phụ thuộc: Thu nhập từ 19,8 triệu đồng/tháng trở xuống.
Việc xác định chính xác số lượng người phụ thuộc và thực hiện đăng ký đúng quy định là chìa khóa để người lao động tối ưu hóa nghĩa vụ thuế của mình.
Trường hợp ký hợp đồng dưới 03 tháng hoặc không ký hợp đồng
Đối với nhóm này, quy định tại điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC nêu rõ: nếu thu nhập mỗi lần chi trả từ 02 triệu đồng trở lên thì phải khấu trừ 10% thuế. Tuy nhiên, nếu đây là thu nhập duy nhất và ước tính tổng thu nhập cả năm chưa đến mức phải nộp thuế, cá nhân có thể làm cam kết theo mẫu quy định để tạm thời chưa bị khấu trừ thuế.
Chính sách miễn thuế đối với số thuế phát sinh nhỏ
Một điểm nhân văn trong quản lý thuế hiện nay được quy định tại điểm b khoản 2 Điều 79 Luật Quản lý thuế 2019 và hướng dẫn tại điểm d khoản 1 Điều 51 Thông tư 80/2021/TT-BTC.
Cá nhân có số tiền thuế phát sinh phải nộp hằng năm sau quyết toán thuế TNCN từ tiền lương, tiền công từ 50.000 đồng trở xuống sẽ được miễn thuế.
Quy định này giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho cả cơ quan thuế và người nộp thuế đối với những khoản thu không đáng kể, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân trong quá trình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách nhà nước.
Tóm lại, trong năm 2026, nếu thu nhập của bạn chưa đạt ngưỡng chịu thuế sau khi giảm trừ gia cảnh hoặc số thuế sau quyết toán dưới 50.000 đồng, bạn hoàn toàn yên tâm vì thuộc diện không phải đóng thuế thu nhập cá nhân.