Nghỉ thai sản là khoảng thời gian thiêng liêng nhưng cũng đầy lo toan đối với mỗi người phụ nữ. Trong khi đang tập trung chăm sóc thiên thần nhỏ, không ít mẹ bỉm sữa bàng hoàng nhận được thông báo chấm dứt hợp đồng lao động từ phía công ty. Đây không chỉ là cú sốc về tinh thần mà còn là sự xâm phạm nghiêm trọng đến quyền lợi kinh tế và pháp lý của người lao động.
Doanh nghiệp có được phép đuổi việc người lao động đang nghỉ thai sản?
Câu trả lời từ góc độ pháp lý là TUYỆT ĐỐI KHÔNG. Bộ luật Lao động 2019 đã thiết lập một "lá chắn" vững chắc để bảo vệ phụ nữ trong giai đoạn này thông qua các quy định cụ thể:
- Cấm đơn phương chấm dứt hợp đồng: Theo khoản 3 Điều 37 Bộ luật Lao động 2019, người sử dụng lao động không được thực hiện quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động nữ đang mang thai, nghỉ thai sản hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi.
- Cấm xử lý kỷ luật sa thải: điểm c khoản 4 Điều 122 Bộ luật Lao động 2019 quy định rõ không được xử lý kỷ luật lao động đối với người lao động đang trong thời gian nghỉ thai sản.
- Bảo vệ đặc biệt: khoản 3 Điều 137 Bộ luật Lao động 2019 nhấn mạnh việc nghiêm cấm sa thải vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, trừ trường hợp doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.
"Người sử dụng lao động không được sa thải hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động đối với người lao động vì lý do kết hôn, mang thai, nghỉ thai sản, nuôi con dưới 12 tháng tuổi..."
Cái giá đắt cho hành vi vi phạm pháp luật của doanh nghiệp
Việc cố tình "đuổi khéo" hoặc sa thải lao động nghỉ thai sản không chỉ khiến doanh nghiệp đối mặt với làn sóng chỉ trích về đạo đức kinh doanh mà còn bị xử lý nghiêm khắc theo quy định tại Nghị định 12/2022/NĐ-CP. Cụ thể, mức phạt tiền có thể lên đến 20 triệu đồng đối với cá nhân và 40 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.
Quan trọng hơn, doanh nghiệp buộc phải nhận người lao động trở lại làm việc, trả đủ tiền lương, bảo hiểm xã hội trong những ngày người lao động không được làm việc và bồi thường thêm ít nhất 02 tháng tiền lương theo hợp đồng.
4 bước hành động để đòi lại công bằng cho mẹ bỉm sữa
Nếu rơi vào tình cảnh bị đuổi việc trái luật, các mẹ bỉm sữa đừng quá lo lắng mà hãy bình tĩnh thực hiện các bước sau:
1. Khiếu nại trực tiếp đến người sử dụng lao động
Đây là bước đầu tiên theo quy trình tại Nghị định 24/2018/NĐ-CP. Bạn cần gửi đơn khiếu nại yêu cầu công ty hủy bỏ quyết định trái luật. Nếu công ty không giải quyết hoặc giải quyết không thỏa đáng, bạn có quyền khiếu nại lần hai lên Chánh Thanh tra Sở Lao động - Thương binh và Xã hội.
2. Tố cáo hành vi vi phạm
Bạn có thể gửi đơn tố cáo đến cơ quan Thanh tra lao động. Khi có căn cứ về hành vi vi phạm, cơ quan chức năng sẽ tiến hành thanh tra, xử phạt và yêu cầu doanh nghiệp khôi phục quyền lợi cho bạn.
3. Khởi kiện ra Tòa án nhân dân
Đây là biện pháp mạnh mẽ nhất. Tranh chấp về đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái luật không bắt buộc phải qua hòa giải tại cơ sở. Bạn có thể nộp đơn khởi kiện trực tiếp tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi công ty đặt trụ sở để yêu cầu bồi thường thiệt hại.
4. Nhờ sự can thiệp của Công đoàn và Hòa giải viên
Sự hỗ trợ từ Công đoàn cơ sở hoặc Hòa giải viên lao động sẽ giúp quá trình thương lượng diễn ra thuận lợi hơn, tránh những căng thẳng không cần thiết nhưng vẫn đảm bảo quyền lợi tối đa cho người mẹ.
Pháp luật luôn đứng về phía những người lao động yếu thế, đặc biệt là phụ nữ trong giai đoạn thai sản. Hãy nắm vững kiến thức pháp lý để bảo vệ chính mình và tương lai của con trẻ.