Chính sách ưu đãi đối với người có công với cách mạng, đặc biệt là thân nhân liệt sĩ, là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống an sinh xã hội tại Việt Nam. Việc nắm rõ các quy định về đối tượng và mức trợ cấp mới nhất không chỉ giúp các gia đình đảm bảo quyền lợi chính đáng mà còn thể hiện sự tri ân sâu sắc của xã hội đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Ai được xác định là thân nhân liệt sĩ theo quy định hiện hành?
Theo quy định tại khoản 2 Điều 3 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020, thân nhân liệt sĩ bao gồm các đối tượng sau:
- Cha đẻ, mẹ đẻ của liệt sĩ.
- Vợ hoặc chồng của liệt sĩ.
- Con của liệt sĩ (bao gồm con đẻ và con nuôi hợp pháp).
- Người có công nuôi liệt sĩ.
Trong đó, "người có công nuôi liệt sĩ" được khoản 2 Điều 4 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020 định nghĩa là người đã trực tiếp nuôi dưỡng liệt sĩ khi liệt sĩ chưa đủ 18 tuổi, với thời gian nuôi dưỡng từ 10 năm trở lên.
Các trường hợp được công nhận là liệt sĩ
Để được hưởng các chế độ ưu đãi dành cho thân nhân, trước hết đối tượng hy sinh phải được công nhận là liệt sĩ. Theo Điều 14 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020 và hướng dẫn tại Điều 14 Nghị định 131/2021/NĐ-CP, các trường hợp hy sinh được xem xét công nhận liệt sĩ bao gồm:
"1. Chiến đấu hoặc trực tiếp phục vụ chiến đấu để bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, an ninh quốc gia; 2. Làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh trong địa bàn địch chiếm đóng, địa bàn có chiến sự, địa bàn tiếp giáp vùng địch chiếm đóng; 3. Trực tiếp đấu tranh chính trị, đấu tranh binh vận có tổ chức với địch; ... 10. Đặc biệt dũng cảm cứu người, cứu tài sản của Nhà nước, của Nhân dân hoặc ngăn chặn, bắt giữ người có hành vi phạm tội, là tấm gương có ý nghĩa tôn vinh, giáo dục, lan tỏa rộng rãi trong xã hội..."
Việc xác định đúng trường hợp hy sinh là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để thực hiện các bước tiếp theo trong quy trình hưởng chế độ ưu đãi.
Cập nhật mức trợ cấp ưu đãi thân nhân liệt sĩ mới nhất 2025
Kể từ ngày 01/7/2024, theo quy định tại Nghị định 77/2024/NĐ-CP, mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng đã được điều chỉnh tăng lên 2.789.000 đồng. Đây là mức căn cứ để tính các khoản trợ cấp, phụ cấp hằng tháng.
Dưới đây là bảng tổng hợp mức trợ cấp hằng tháng dành cho thân nhân liệt sĩ áp dụng cho năm 2025:
| Đối tượng thân nhân liệt sĩ | Mức trợ cấp hằng tháng (VNĐ) |
|---|---|
| Thân nhân của 01 liệt sĩ | 2.789.000 |
| Thân nhân của 02 liệt sĩ | 5.578.000 |
| Thân nhân của 03 liệt sĩ trở lên | 8.367.000 |
| Vợ hoặc chồng liệt sĩ lấy chồng hoặc vợ khác nhưng vẫn nuôi con liệt sĩ hoặc chăm sóc cha mẹ liệt sĩ | 2.789.000 |
Ngoài trợ cấp hằng tháng, thân nhân liệt sĩ còn được hưởng nhiều chế độ ưu đãi khác như:
- Bảo hiểm y tế do Nhà nước đóng.
- Ưu tiên trong tuyển sinh, tạo việc làm; hỗ trợ để theo học tại các cơ sở giáo dục.
- Hỗ trợ cải thiện nhà ở căn cứ vào công lao và hoàn cảnh của từng người.
- Cấp phương tiện trợ giúp, dụng cụ chỉnh hình, phương tiện, thiết bị phục hồi chức năng cần thiết.
- Điều dưỡng phục hồi sức khỏe hai năm một lần.
Việc thực hiện đầy đủ và kịp thời các chính sách này không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc Việt Nam.