Bằng "Tổ quốc ghi công" không chỉ là một văn bản hành chính mà còn là biểu tượng thiêng liêng ghi nhận sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ đối với độc lập, tự do của dân tộc. Tuy nhiên, trong quá trình lưu giữ qua nhiều thập kỷ, không ít gia đình gặp phải tình trạng bằng bị thất lạc, hư hỏng hoặc mờ chữ. Vậy quy trình cấp lại hiện nay được thực hiện như thế nào và thân nhân cần lưu ý những gì?
Những trường hợp nào được Nhà nước xem xét cấp lại bằng Tổ quốc ghi công?
Pháp luật Việt Nam luôn dành sự quan tâm đặc biệt và tạo điều kiện tối đa để đảm bảo quyền lợi cho người có công và thân nhân của họ. Theo quy định tại Điều 24 Nghị định 131/2021/NĐ-CP, việc cấp lại bằng được thực hiện trong các trường hợp cụ thể sau:
Điều 24. Cấp lại Bằng “Tổ quốc ghi công”
1. Cấp lại Bằng “Tổ quốc ghi công” trong các trường hợp sau: bị mất; bị thiếu thông tin do mờ chữ hoặc bị hư hại.
Như vậy, dù bằng bị thất lạc do thiên tai, hỏa hoạn hay đơn giản là bị xuống cấp theo thời gian, thân nhân liệt sĩ hoàn toàn có quyền đề nghị cơ quan chức năng cấp lại để tiếp tục thờ phụng và thực hiện các chế độ liên quan.
Sự trân trọng đối với bằng Tổ quốc ghi công là nét đẹp trong truyền thống đền ơn đáp nghĩa (ảnh minh họa)
Quy trình 7 bước cấp lại bằng Tổ quốc ghi công: Từ cấp xã đến Thủ tướng Chính phủ
Để đảm bảo tính trang trọng và chính xác, thủ tục cấp lại bằng Tổ quốc ghi công được thực hiện qua nhiều cấp thẩm định. Đại diện thân nhân liệt sĩ hoặc người hưởng trợ cấp thờ cúng liệt sĩ cần nắm vững các bước sau:
Bước 1: Gửi đơn đề nghị tại địa phươngNgười dân làm đơn theo Mẫu số 16 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 131/2021/NĐ-CP gửi UBND cấp xã nơi thường trú. Nếu bằng cũ bị rách, hỏng thì cần nộp kèm theo đơn.
Bước 2: UBND cấp xã xác nhậnTrong vòng 05 ngày làm việc, UBND cấp xã có trách nhiệm kiểm tra, xác nhận bản khai và lập danh sách gửi lên Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội.
Bước 3: Thẩm định tại cấp huyệnPhòng Lao động - Thương binh và Xã hội tiếp nhận hồ sơ, thẩm định và gửi văn bản đề nghị kèm danh sách đến Sở Lao động - Thương binh và Xã hội trong thời hạn 05 ngày làm việc.
Người dân được cán bộ hướng dẫn tận tình về các thủ tục hành chính liên quan đến người có công (ảnh minh họa)
Bước 4: Đối chiếu hồ sơ tại cấp tỉnhSở Lao động - Thương binh và Xã hội có 30 ngày để kiểm tra, đối chiếu với hồ sơ liệt sĩ đang quản lý. Nếu đủ điều kiện, Sở sẽ lập danh sách gửi Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.
Bước 5: Trình Thủ tướng Chính phủBộ Lao động - Thương binh và Xã hội tổng hợp hồ sơ, trình Văn phòng Chính phủ để Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định cấp lại bằng.
Bước 6: In và đóng dấu bằng mớiSau khi có quyết định, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện in bằng, chuyển Văn phòng Chính phủ đóng dấu và gửi về địa phương.
Bước 7: Trao bằng đến tay gia đìnhTrong vòng 12 ngày kể từ khi nhận được bằng, cơ quan chức năng có trách nhiệm gửi bằng đến tận tay người đề nghị.
Quyền lợi và chế độ ưu đãi đi kèm bằng Tổ quốc ghi công
Việc được cấp bằng Tổ quốc ghi công là căn cứ pháp lý quan trọng để thực hiện các chế độ ưu đãi theo Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng 2020. Cụ thể, tại Điều 16 Pháp lệnh này quy định các chế độ như sau:
- Trợ cấp tuất một lần: Khi truy tặng bằng Tổ quốc ghi công, thân nhân liệt sĩ được hưởng trợ cấp bằng 20 lần mức chuẩn. Với mức chuẩn hiện nay là 2.789.000 đồng (theo Nghị định 77/2024/NĐ-CP), tổng số tiền trợ cấp một lần lên đến 55.780.000 đồng.
- Trợ cấp tuất hằng tháng: Áp dụng cho cha đẻ, mẹ đẻ, vợ hoặc chồng liệt sĩ, con liệt sĩ dưới 18 tuổi (hoặc trên 18 tuổi nếu đang đi học hoặc khuyết tật).
- Các chế độ khác: Bảo hiểm y tế, ưu đãi trong giáo dục, hỗ trợ nhà ở, điều dưỡng phục hồi sức khỏe...
Việc thực hiện đúng và đầy đủ các thủ tục cấp lại bằng không chỉ đảm bảo quyền lợi vật chất mà còn là cách để chúng ta tri ân, gìn giữ giá trị tinh thần vô giá của những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.