Sự ra đời của Thông tư 24/2023/TT-BCA đã đánh dấu một bước ngoặt lớn trong công tác quản lý phương tiện giao thông tại Việt Nam. Với khái niệm "biển số định danh", quy trình đăng ký và cấp biển số xe đã có những thay đổi căn bản, hướng tới sự thuận tiện và minh bạch cho người dân. Dưới đây là 15 thay đổi quan trọng nhất mà mọi chủ xe cần nắm vững.
1. Biển số xe được cấp theo mã định danh
Một trong những nguyên tắc quan trọng nhất được đề cập tại khoản 3 Điều 3 Thông tư 24/2023/TT-BCA chính là việc biển số xe được cấp và quản lý theo mã định danh của chủ xe. Điều này có nghĩa là biển số sẽ đi theo người chứ không còn đi theo xe như trước đây.
Biển số xe định danh là biển số có ký hiệu, seri biển số, kích thước của chữ và số, màu biển số theo quy định.
- Đối với cá nhân: Quản lý theo số định danh cá nhân (số CCCD).
- Đối với người nước ngoài: Quản lý theo số định danh điện tử hoặc số thẻ thường trú/tạm trú.
- Đối với tổ chức: Quản lý theo mã định danh điện tử của tổ chức hoặc mã số thuế.
2. Được đăng ký, cấp biển số xe tại nơi tạm trú
Thay vì phải lặn lội về quê quán, giờ đây theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 24/2023/TT-BCA, chủ xe có thể làm thủ tục tại nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú. Quy định này giúp tiết kiệm đáng kể thời gian và chi phí đi lại cho người dân đang sinh sống và làm việc xa quê.
3. Bán xe được giữ lại biển số cũ
Khi chuyển quyền sở hữu xe, biển số định danh sẽ được cơ quan đăng ký thu hồi và giữ lại cho chủ xe trong thời hạn 05 năm. Khi chủ xe đăng ký xe mới, cơ quan chức năng sẽ cấp lại chính biển số đó. Đây là điểm mới nổi bật tại khoản 7 Điều 3 Thông tư 24/2023/TT-BCA.
4. Cá nhân từ đủ 15 tuổi trở lên được đăng ký xe
Pháp luật hiện hành đã quy định rõ độ tuổi đăng ký xe tại khoản 9 Điều 3 Thông tư 24/2023/TT-BCA. Theo đó, cá nhân từ đủ 15 tuổi trở lên được quyền đứng tên đăng ký xe. Tuy nhiên, đối với người từ đủ 15 đến dưới 18 tuổi, việc đăng ký phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ.
5. Kê khai đăng ký xe trực tuyến trên Cổng dịch vụ công
Việc kê khai hồ sơ hiện nay được thực hiện hoàn toàn trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia hoặc Cổng Dịch vụ công Bộ Công an. Chủ xe sẽ nhận được mã hồ sơ để đến làm thủ tục trực tiếp, giúp quy trình trở nên nhanh chóng và hiện đại hơn.
6. Hướng dẫn đăng ký xe trúng đấu giá
Người trúng đấu giá biển số xe ô tô có quyền lựa chọn đăng ký tại nơi mình cư trú hoặc tại Phòng Cảnh sát giao thông nơi quản lý biển số trúng đấu giá đó, tạo sự linh hoạt tối đa cho chủ sở hữu.
7. Chưa nộp phạt giao thông sẽ bị từ chối đăng ký xe
Đây là biện pháp mạnh nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Nếu chủ xe có vi phạm giao thông mà chưa nộp phạt, hệ thống sẽ không giải quyết thủ tục đăng ký xe mới cho đến khi nghĩa vụ nộp phạt được hoàn tất.
8. Chuyển nơi cư trú không phải đổi biển số
Trước đây, khi chuyển vùng cư trú, chủ xe phải đổi biển số. Hiện nay, do biển số đi theo mã định danh cá nhân, chủ xe chỉ cần làm thủ tục thu hồi và đăng ký lại tại nơi ở mới mà vẫn được giữ nguyên biển số định danh của mình.
9. Sử dụng VNeID thay thế giấy tờ bản giấy
Với sự phát triển của định danh điện tử, chủ xe có thể sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 (VNeID) để thực hiện các thủ tục đăng ký xe, thay thế cho việc xuất trình CCCD bản cứng.
10. Ưu tiên chứng từ điện tử
Các loại hóa đơn, chứng từ lệ phí trước bạ điện tử được ưu tiên sử dụng trong hồ sơ đăng ký xe. Nếu dữ liệu đã có trên hệ thống, chủ xe không cần phải nộp bản giấy, giúp giảm bớt gánh nặng thủ tục hành chính.
11. Bổ sung trường hợp đăng ký xe tạm thời
Các trường hợp xe di chuyển từ kho cảng, nhà máy đến đại lý hoặc xe phục vụ các sự kiện hội nghị, thể thao quốc tế... đều được quy định rõ ràng về việc phải đăng ký tạm thời để đảm bảo an toàn giao thông.
12. Rút ngắn thời hạn giấy đăng ký xe tạm thời
Giấy chứng nhận đăng ký xe tạm thời hiện nay có thời hạn sử dụng trong vòng 15 ngày và chỉ được gia hạn một lần duy nhất (không quá 15 ngày), thay vì thời hạn dài như trước đây.
13. Quy định 8 trường hợp thu hồi đăng ký, biển số
Thông tư 24 đã hệ thống lại chỉ còn 8 trường hợp cụ thể phải thu hồi đăng ký, biển số xe, bao gồm xe hỏng không sử dụng được, xe bị mất cắp, xe hết niên hạn sử dụng hoặc xe chuyển quyền sở hữu.
14. Thời gian cấp lại giấy đăng ký xe bị mất
Đối với trường hợp mất giấy đăng ký xe, cơ quan chức năng sẽ thực hiện xác minh kỹ lưỡng hơn. Thời hạn giải quyết cấp lại là 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, nhằm ngăn chặn các hành vi gian lận.
15. Thay đổi quy cách biển số ô tô
Xe ô tô hiện nay được cấp 02 biển số: 01 biển kích thước ngắn và 01 biển kích thước dài. Trường hợp thiết kế của xe không lắp được biển ngắn hoặc biển dài thì chủ xe có thể đề nghị đổi sang 02 biển cùng loại và phải nộp thêm lệ phí.
Việc nắm vững các quy định mới này không chỉ giúp chủ phương tiện tuân thủ đúng pháp luật mà còn bảo vệ quyền lợi sở hữu tài sản của mình một cách tốt nhất trong kỷ nguyên số hóa quản lý hành chính.