Trong bối cảnh các vụ hỏa hoạn tại các khu đô thị cao tầng diễn biến phức tạp, việc trang bị kiến thức về an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bên cạnh các thiết bị kỹ thuật, bảo hiểm cháy nổ bắt buộc chính là "lá chắn" tài chính cuối cùng giúp cư dân giảm thiểu thiệt hại khi rủi ro không may xảy ra. Tuy nhiên, không ít người dân vẫn còn mơ hồ về việc ai là đối tượng phải mua và mức phí cụ thể là bao nhiêu.
Bảo hiểm cháy nổ chung cư có thực sự bắt buộc?
Theo quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc áp dụng đối với toàn bộ tài sản của cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ. Đối với loại hình nhà ở, các đối tượng sau đây nằm trong danh sách bắt buộc:
- Nhà chung cư, nhà tập thể, nhà ở ký túc xá cao từ 7 tầng trở lên hoặc có tổng khối tích từ 10.000 m3 trở lên.
- Nhà hỗn hợp cao từ 5 tầng trở lên hoặc có tổng khối tích từ 5.000 m3 trở lên.
Việc xác định cơ sở có nguy hiểm về cháy nổ hiện nay còn được điều chỉnh bởi Nghị định 50/2024/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 136/2020/NĐ-CP), nhằm đảm bảo tính đồng bộ trong công tác quản lý an toàn đô thị.
Trách nhiệm thuộc về ai: Chủ đầu tư hay cư dân?
Đây là câu hỏi gây nhiều tranh cãi nhất tại các hội nghị nhà chung cư. Căn cứ vào khoản 1 Điều 11 Luật Nhà ở 2023, chủ sở hữu nhà ở có nghĩa vụ đóng bảo hiểm cháy, nổ đối với nhà ở thuộc diện bắt buộc tham gia bảo hiểm.
Cụ thể hơn, trách nhiệm được phân định như sau:
- Chủ đầu tư: Có trách nhiệm mua bảo hiểm cho phần diện tích thuộc sở hữu riêng của mình và phần sở hữu chung của nhà chung cư khi dự án chưa bàn giao hết hoặc vẫn thuộc quyền sở hữu của họ.
- Cư dân (Chủ sở hữu căn hộ): Sau khi nhận bàn giao và có quyền sở hữu hợp pháp, cư dân có trách nhiệm mua bảo hiểm cho phần diện tích căn hộ của mình.
Cách tính phí bảo hiểm cháy nổ chung cư năm 2026
Mức phí bảo hiểm không cố định mà phụ thuộc vào giá trị tài sản và hệ thống phòng cháy chữa cháy của tòa nhà. Theo quy định tại Nghị định 67/2023/NĐ-CP, tỷ lệ phí bảo hiểm hàng năm được xác định:
- 0,05%/năm đối với chung cư có hệ thống chữa cháy tự động (sprinkler). - 0,1%/năm đối với chung cư không có hệ thống chữa cháy tự động.
Ví dụ thực tế: Nếu bạn sở hữu một căn hộ trị giá 2 tỷ đồng tại một tòa nhà có hệ thống chữa cháy tự động đạt chuẩn, mức phí bảo hiểm bắt buộc bạn phải đóng mỗi năm chỉ khoảng 1.100.000 đồng (đã bao gồm VAT). Đây là một con số rất nhỏ so với giá trị tài sản cần bảo vệ.
Chế tài xử phạt khi "ngó lơ" quy định bảo hiểm
Pháp luật Việt Nam quy định rất nghiêm khắc đối với các hành vi trốn tránh nghĩa vụ bảo hiểm cháy nổ. Tại Điều 49 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, mức xử phạt được quy định như sau:
- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi cơ sở thuộc diện phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc mà không mua.
- Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi không trích nộp phí bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc để đóng góp kinh phí cho hoạt động PCCC.
Việc mua bảo hiểm không chỉ là tuân thủ pháp luật để tránh bị phạt, mà quan trọng hơn hết là bảo vệ quyền lợi sát sườn của chính gia đình bạn trước những rủi ro không lường trước được.
Hy vọng bài viết đã cung cấp cái nhìn toàn diện về bảo hiểm cháy nổ nhà chung cư. Nếu bạn còn bất kỳ thắc mắc nào về quy trình mua hoặc quyền lợi bảo hiểm, hãy liên hệ với các chuyên gia pháp lý để được tư vấn chi tiết.