Trong bối cảnh hệ thống quản lý thuế ngày càng được siết chặt và minh bạch hóa vào năm 2026, các hành vi vi phạm pháp luật về thuế, đặc biệt là hành vi bao che cho người trốn thuế, đang bị cơ quan chức năng xử lý nghiêm khắc. Việc nắm vững các quy định tại Luật Quản lý thuế 2025 và các văn bản hướng dẫn thi hành là vô cùng cần thiết để các tổ chức, cá nhân tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.

1. Bao che người trốn thuế bị phạt như thế nào theo quy định mới nhất?

Theo quy định tại Điều 19 Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi và bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, mức phạt đối với các tổ chức, cá nhân có hành vi liên quan đến việc bao che, thông đồng với người nộp thuế để trốn thuế đã được quy định rất chi tiết.

Cụ thể, khung hình phạt được phân chia dựa trên tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi vi phạm như sau:

Như vậy, hành vi thông đồng, bao che người nộp thuế trốn thuế có mức phạt cao nhất lên đến 16 triệu đồng đối với tổ chức. Đối với cá nhân, mức phạt tiền sẽ bằng 1/2 mức phạt nêu trên (tức từ 5 - 8 triệu đồng) theo quy định tại khoản 4 Điều 7 Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

2. Những hành vi nào được xác định là trốn thuế trong năm 2026?

Để xác định một người có đang trốn thuế hay không, cơ quan thuế căn cứ vào khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025. Các hành vi điển hình bao gồm:

• Chậm nộp hồ sơ: Không nộp hoặc nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn.
• Gian lận sổ sách: Không ghi chép vào sổ kế toán các khoản thu liên quan đến xác định số tiền thuế phải nộp.
• Vi phạm về hóa đơn: Không lập hóa đơn khi bán hàng hoặc ghi giá trị trên hóa đơn thấp hơn thực tế thanh toán.
• Sử dụng chứng từ bất hợp pháp: Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để tăng số thuế được khấu trừ hoặc hoàn thuế.
• Khai sai bản chất giao dịch: Sử dụng tài liệu không phản ánh đúng thực tế để làm giảm số thuế phải nộp.

Ngoài ra, việc cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm trốn thuế hoặc sử dụng hàng miễn thuế sai mục đích mà không khai báo cũng bị coi là hành vi trốn thuế nghiêm trọng.

3. Công khai thông tin người nộp thuế vi phạm: Hình phạt bổ sung đáng sợ

Bên cạnh việc bị phạt tiền, người nộp thuế và những bên liên quan còn phải đối mặt với việc bị công khai danh tính. Theo khoản 1 Điều 7 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan quản lý thuế được quyền công khai thông tin trong các trường hợp:

"a) Trốn thuế, chây ỳ không nộp tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt đúng thời hạn;
b) Vi phạm pháp luật về thuế làm ảnh hưởng đến quyền lợi và nghĩa vụ nộp thuế của tổ chức, cá nhân khác;
c) Không thực hiện yêu cầu của cơ quan quản lý thuế theo quy định của pháp luật."

Việc bị công khai thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử của ngành Thuế sẽ gây ảnh hưởng cực lớn đến uy tín, thương hiệu và các mối quan hệ kinh doanh của doanh nghiệp trong tương lai.

Lời khuyên pháp lý: Để đảm bảo an toàn, các tổ chức và cá nhân cần thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai, nộp thuế và tuyệt đối không tham gia vào các hoạt động thông đồng, bao che cho hành vi sai phạm. Nếu có vướng mắc về thủ tục, hãy tham khảo ý kiến của các chuyên gia pháp lý hoặc liên hệ trực tiếp với cơ quan thuế để được hướng dẫn.

Trên đây là những cập nhật mới nhất về mức xử phạt hành vi bao che người trốn thuế năm 2026. Hy vọng bài viết đã cung cấp cho quý độc giả những thông tin hữu ích để thực thi đúng pháp luật.