Nghề luật sư không chỉ đòi hỏi kiến thức chuyên môn sâu rộng mà còn yêu cầu sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp. Nhằm tăng cường quản lý nhà nước và đảm bảo tính minh bạch trong hoạt động bổ trợ tư pháp, Chính phủ đã ban hành Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, trong đó có những quy định rất cụ thể đối với các sai phạm của luật sư.

1. Vi phạm về hồ sơ đăng ký và thủ tục hành nghề

Việc trung thực trong kê khai hồ sơ là yêu cầu tiên quyết đối với bất kỳ cá nhân nào muốn gia nhập đội ngũ luật sư. Theo quy định tại Điều 7 Nghị định 109/2026/NĐ-CP, các hành vi gian dối trong hồ sơ sẽ bị xử lý nghiêm khắc:

Điều 7. Hành vi vi phạm quy định về hồ sơ đăng ký tập sự hành nghề luật sư...

1. Phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 7.000.000 đồng đối với hành vi tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ, văn bản trong hồ sơ đăng ký tập sự, gia nhập Đoàn luật sư, đề nghị cấp chứng chỉ hành nghề...

2. Phạt tiền từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi khai không trung thực, che giấu thông tin cá nhân, tổ chức trong hồ sơ.

Bên cạnh việc phạt tiền, người vi phạm còn phải đối mặt với hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật và các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Luật sư cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về hồ sơ và thủ tục hành nghề (ảnh minh họa)

2. Các sai phạm trong hoạt động hành nghề luật sư

Hoạt động hành nghề của luật sư chịu sự điều chỉnh trực tiếp bởi Điều 8 Nghị định 109/2026/NĐ-CP. Các mức phạt được phân cấp dựa trên tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi:

• Mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng: Áp dụng cho các hành vi như không tham gia bồi dưỡng chuyên môn bắt buộc hoặc thông báo chậm trễ về việc đăng ký hành nghề.
• Mức phạt từ 7.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng: Dành cho các vi phạm như cung cấp dịch vụ pháp lý ngoài cơ quan đã ký hợp đồng lao động, thành lập từ hai tổ chức hành nghề trở lên, hoặc hành nghề không đúng hình thức quy định.
• Mức phạt từ 15.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng: Đặc biệt nghiêm khắc đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người tiến hành tố tụng.

3. Vi phạm đạo đức nghề nghiệp và các hành vi bị cấm

Đạo đức nghề nghiệp là linh hồn của nghề luật. Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định mức phạt cao nhất lên đến 40.000.000 đồng cho các hành vi vi phạm nghiêm trọng:

Khoản 8 Điều 8: Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với các hành vi: - Cung cấp hoặc hướng dẫn khách hàng cung cấp tài liệu, vật chứng giả. - Xúi giục khách hàng khai sai sự thật hoặc khiếu nại trái pháp luật. - Tiết lộ thông tin khách hàng khi chưa được đồng ý. - Móc nối với người tiến hành tố tụng để làm trái pháp luật.

Các hành vi này không chỉ bị phạt tiền mà còn bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề luật sư từ 06 tháng đến 09 tháng, gây ảnh hưởng lớn đến uy tín và sự nghiệp của luật sư.

4. Hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục

Ngoài việc nộp phạt vào ngân sách nhà nước, luật sư vi phạm còn phải thực hiện các nghĩa vụ khác nhằm khắc phục hậu quả đã gây ra. Điều này bao gồm việc buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm, buộc nộp lại chứng chỉ hoặc giấy tờ bị tẩy xóa cho cơ quan có thẩm quyền.

Việc nắm vững các quy định tại Nghị định 109/2026/NĐ-CP không chỉ giúp luật sư tránh được các rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng một nền tư pháp công bằng, văn minh.

Trên đây là tổng hợp chi tiết các mức xử phạt đối với luật sư theo quy định mới nhất năm 2026. Hy vọng bài viết cung cấp thông tin hữu ích cho quý độc giả và các đồng nghiệp trong ngành luật.