Trong bối cảnh chính sách thuế ngày càng được siết chặt, việc nắm vững các quy định về giảm trừ gia cảnh là cách tốt nhất để người lao động bảo vệ quyền lợi tài chính của mình. Một trong những thủ tục quan trọng nhất chính là lập Tờ khai đăng ký người phụ thuộc.

1. Tại sao phải đăng ký người phụ thuộc?

Theo quy định tại Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và Luật thuế thu nhập cá nhân sửa đổi 2012, người nộp thuế được giảm trừ gia cảnh vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công.

Tại thời điểm năm 2019, mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 9 triệu đồng/tháng; đối với mỗi người phụ thuộc là 3,6 triệu đồng/tháng. Việc kê khai đầy đủ người phụ thuộc sẽ giúp số thuế phải nộp giảm đi đáng kể, thậm chí nhiều trường hợp sẽ không phải nộp thuế.

2. Đối tượng được tính là người phụ thuộc

Căn cứ theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, người phụ thuộc bao gồm:

• Con: Con đẻ, con nuôi hợp pháp, con ngoài giá thú, con riêng của vợ/chồng dưới 18 tuổi hoặc trên 18 tuổi nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động.
• Vợ hoặc chồng: Ngoài độ tuổi lao động hoặc trong độ tuổi lao động nhưng bị khuyết tật, không có khả năng lao động và không có thu nhập (hoặc thu nhập bình quân tháng không quá 1 triệu đồng).
• Cha đẻ, mẹ đẻ; cha chồng, mẹ chồng (hoặc cha vợ, mẹ vợ); cha dượng, mẹ kế; cha nuôi, mẹ nuôi hợp pháp: Tương tự điều kiện về độ tuổi và thu nhập như đối với vợ/chồng.
• Các cá nhân khác: Anh chị em ruột; ông bà nội ngoại; cô dì chú bác ruột; cháu ruột... mà người nộp thuế đang trực tiếp nuôi dưỡng.

3. Hướng dẫn chi tiết cách lập Tờ khai Mẫu 05/ĐK-NPT-TNCN

Mẫu tờ khai này được ban hành kèm theo Thông tư 95/2016/TT-BTC. Dưới đây là cách điền các chỉ tiêu quan trọng:

TỜ KHAI ĐĂNG KÝ NGƯỜI PHỤ THUỘC CỦA CÁ NHÂN CÓ THU NHẬP TỪ TIỀN LƯƠNG, TIỀN CÔNG

1. Họ và tên cá nhân có thu nhập: Ghi rõ họ tên người nộp thuế (người lao động).

2. Mã số thuế: Ghi mã số thuế cá nhân đã được cấp.

4. Nơi đăng ký giảm trừ người phụ thuộc: Ghi tên Công ty cổ phần nơi bạn đang làm việc và nhận thu nhập.

I. Người phụ thuộc đã có MST hoặc CMND/CCCD: Dành cho người phụ thuộc là người lớn hoặc trẻ em đã có mã số thuế riêng.

II. Người phụ thuộc chưa có MST/CMND: Thường dành cho trẻ em chưa có căn cước, cần căn cứ vào thông tin trên Giấy khai sinh để điền (Số, Quyển số, Nơi đăng ký).

Thời điểm bắt đầu tính giảm trừ: Ghi tháng/năm thực tế phát sinh nghĩa vụ nuôi dưỡng.

4. Hồ sơ và thời hạn nộp tờ khai

Người lao động nộp tờ khai này cho tổ chức trả thu nhập (phòng kế toán hoặc nhân sự của công ty). Thời hạn nộp hồ sơ chứng minh người phụ thuộc chậm nhất là trong vòng 03 tháng kể từ ngày nộp tờ khai đăng ký người phụ thuộc.

Lưu ý: Nếu bạn đăng ký người phụ thuộc tại đơn vị này nhưng sau đó chuyển sang đơn vị khác, bạn phải thực hiện thủ tục báo giảm tại đơn vị cũ và đăng ký lại tại đơn vị mới để tiếp tục được hưởng quyền lợi.

5. Lời khuyên từ chuyên gia pháp lý

Việc kê khai không trung thực về người phụ thuộc để trốn thuế có thể dẫn đến các hình phạt hành chính nghiêm trọng theo quy định về quản lý thuế. Do đó, hãy đảm bảo mọi thông tin về quan hệ huyết thống và mức thu nhập của người phụ thuộc là hoàn toàn chính xác trước khi ký vào tờ khai.

Hy vọng hướng dẫn trên sẽ giúp các cổ đông và nhân viên trong các công ty cổ phần thực hiện đúng thủ tục thuế, tối ưu hóa thu nhập cá nhân một cách hợp pháp trong năm 2019.