Trong bối cảnh nền kinh tế số đang phát triển mạnh mẽ, việc minh bạch hóa các giao dịch tài chính không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu bắt buộc từ phía cơ quan quản lý. Tính đến thời điểm tháng 5/2026, các doanh nghiệp Việt Nam đang phải thích nghi với những thay đổi mang tính bước ngoặt trong chính sách thuế, đặc biệt là quy định về ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt.

Bước ngoặt từ ngưỡng 20 triệu xuống còn 5 triệu đồng

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất trong hệ thống pháp luật thuế gần đây chính là việc hạ thấp ngưỡng bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt để được tính vào chi phí được trừ. Nếu như trước đây, theo quy định cũ, con số này là 20 triệu đồng, thì nay đã có sự điều chỉnh mạnh mẽ.

Cụ thể, căn cứ theo quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (số 67/2025/QH15) và được hướng dẫn chi tiết tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP, mức ngưỡng này đã chính thức giảm xuống còn 05 triệu đồng.

Tại khoản 1 Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP quy định rõ: Doanh nghiệp có khoản thanh toán từng lần từ 05 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì mới được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế.

Sự thay đổi này cho thấy quyết tâm của Chính phủ trong việc thúc đẩy chuyển đổi số và chống thất thu thuế, đồng thời phản ánh sự phát triển vượt bậc của hạ tầng thanh toán điện tử tại Việt Nam trong những năm qua.

Hướng dẫn mới từ Bộ Tài chính tại Công văn 5082/BTC-CST

Để tháo gỡ những vướng mắc cho doanh nghiệp trong quá trình thực thi, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn 5082/BTC-CST với những hướng dẫn cụ thể về điều kiện thanh toán. Theo đó, các điểm mấu chốt mà kế toán và chủ doanh nghiệp cần lưu ý bao gồm:

1. Ủy quyền cho người lao động mua hàng

Trong thực tế vận hành, nhiều doanh nghiệp thường giao hoặc ủy quyền cho người lao động trực tiếp mua hàng hóa, dịch vụ phục vụ sản xuất kinh doanh. Bộ Tài chính khẳng định, trường hợp người lao động thanh toán bằng hình thức không dùng tiền mặt (như chuyển khoản từ tài khoản cá nhân hoặc dùng thẻ) thì khoản chi này vẫn được tính vào chi phí được trừ. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về hóa đơn, chứng từ hợp lệ theo quy định của pháp luật.

2. Các khoản chi dưới 05 triệu đồng

Đối với các giao dịch có giá trị dưới 05 triệu đồng, doanh nghiệp vẫn được phép sử dụng tiền mặt. Điều này bao gồm cả các khoản chi trả tiền lương, tiền công cho người lao động. Những khoản chi này vẫn được tính vào chi phí được trừ nếu có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định hiện hành.

3. Phân biệt giữa Luật Thuế và Bộ luật Lao động

Một điểm quan trọng mà Công văn 5082/BTC-CST nhấn mạnh là quy định về thanh toán không dùng tiền mặt trong pháp luật thuế chỉ đóng vai trò là điều kiện để xác định chi phí được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp. Quy định này không can thiệp hay điều chỉnh hình thức, kỳ hạn trả lương vốn đang được điều chỉnh bởi Bộ luật Lao động.

Lời khuyên cho doanh nghiệp trong giai đoạn mới

Với việc ngưỡng thanh toán bị siết chặt, các doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại quy trình thanh toán nội bộ. Việc chuyển dịch hoàn toàn sang các phương thức thanh toán điện tử không chỉ giúp đảm bảo an toàn pháp lý về thuế mà còn giúp tối ưu hóa công tác quản lý tài chính, giảm thiểu rủi ro sai sót trong quá trình kê khai.

• Cập nhật phần mềm kế toán: Đảm bảo hệ thống có thể cảnh báo các giao dịch từ 5 triệu đồng chưa có chứng từ thanh toán điện tử.
• Đào tạo nhân sự: Phổ biến quy định mới cho bộ phận thu mua và người lao động thường xuyên thực hiện các khoản chi hộ.
• Lưu trữ chứng từ: Xây dựng hệ thống lưu trữ chứng từ điện tử khoa học để phục vụ công tác quyết toán thuế sau này.

Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 và các văn bản hướng dẫn sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những rủi ro bị loại chi phí, từ đó tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và phát triển bền vững.