Từ ngày 01/01/2021, Bộ luật Lao động 2019 chính thức có hiệu lực, mang theo những thay đổi căn bản về tuổi nghỉ hưu và cách xác định thời điểm nghỉ hưu của người lao động. Để hướng dẫn chi tiết nội dung này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 135/2020/NĐ-CP quy định về tuổi nghỉ hưu.

1. Phân biệt Thời điểm nghỉ hưu và Thời điểm hưởng chế độ hưu trí

Một trong những điểm quan trọng mà người lao động thường nhầm lẫn là sự khác biệt giữa thời điểm chấm dứt quan hệ lao động để nghỉ hưu và thời điểm bắt đầu nhận lương hưu hàng tháng. Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 135/2020/NĐ-CP, hai khái niệm này được xác định như sau:

• Thời điểm nghỉ hưu: Là thời điểm kết thúc ngày cuối cùng của tháng đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định. Đối với trường hợp người lao động tiếp tục làm việc sau khi đã đủ tuổi nghỉ hưu thì thời điểm nghỉ hưu là thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động.
• Thời điểm hưởng chế độ hưu trí: Là bắt đầu ngày đầu tiên của tháng liền kề sau thời điểm nghỉ hưu.

Việc xác định chính xác các mốc thời gian này giúp người lao động và người sử dụng lao động chủ động trong việc thực hiện các thủ tục chốt sổ bảo hiểm xã hội và giải quyết các chế độ liên quan.

2. Lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu từ năm 2021

Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ. Cụ thể:

"Tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường được điều chỉnh theo lộ trình cho đến khi đủ 62 tuổi đối với lao động nam vào năm 2028 và đủ 60 tuổi đối với lao động nữ vào năm 2035. Kể từ năm 2021, tuổi nghỉ hưu của người lao động trong điều kiện lao động bình thường là đủ 60 tuổi 03 tháng đối với lao động nam và đủ 55 tuổi 04 tháng đối với lao động nữ; sau đó, cứ mỗi năm tăng thêm 03 tháng đối với lao động nam và 04 tháng đối với lao động nữ."

Quy định này được nêu rõ tại khoản 2 Điều 169 Bộ luật Lao động 2019.

3. Cách xác định khi hồ sơ không ghi rõ ngày, tháng sinh

Trong thực tế, có nhiều trường hợp hồ sơ của người lao động (như Chứng minh nhân dân, Sổ hộ khẩu, Giấy khai sinh) chỉ ghi năm sinh mà không có ngày, tháng cụ thể. Để thống nhất cách thực hiện, khoản 3 Điều 3 Nghị định 135/2020/NĐ-CP hướng dẫn:

Trường hợp hồ sơ của người lao động không xác định được ngày sinh, tháng sinh mà chỉ có năm sinh thì lấy ngày 01 tháng 01 của năm sinh để làm căn cứ xác định thời điểm nghỉ hưu và thời điểm hưởng chế độ hưu trí.

Ví dụ minh họa: Ông A sinh năm 1961 (không rõ ngày tháng). Theo lộ trình, năm 2021 ông A đủ 60 tuổi. Thời điểm nghỉ hưu của ông sẽ được tính dựa trên ngày sinh giả định là 01/01/1961. Với tuổi nghỉ hưu năm 2021 là 60 tuổi 03 tháng, ông A sẽ đủ tuổi nghỉ hưu vào ngày 01/04/2021. Thời điểm nghỉ hưu của ông là hết ngày 30/04/2021 và thời điểm hưởng lương hưu là từ ngày 01/05/2021.

4. Hiệu lực thi hành

Các quy định mới về cách xác định thời điểm nghỉ hưu và lộ trình tăng tuổi nghỉ hưu theo Nghị định 135/2020/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/01/2021. Người lao động và doanh nghiệp cần nắm vững các mốc thời gian này để đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội một cách tốt nhất.