Từ ngày 01/7/2026, hệ thống pháp luật Việt Nam sẽ ghi nhận một bước chuyển mình mạnh mẽ với việc hàng loạt văn bản quy phạm pháp luật quan trọng trong lĩnh vực Tư pháp chính thức có hiệu lực thi hành. Những thay đổi này không chỉ tác động sâu sắc đến hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ pháp lý của người dân, doanh nghiệp trong và ngoài nước.

Bước ngoặt lớn trong hợp tác quốc tế về tố tụng hình sự và dân sự

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của đợt hiệu lực văn bản lần này là sự ra đời của các đạo luật chuyên biệt thay thế cho các quy định cũ đã không còn phù hợp với bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng của Việt Nam. Cụ thể:

• Luật Tương trợ tư pháp về hình sự 2025 (số 103/2025/QH15) quy định chi tiết về trình tự, thủ tục thực hiện các yêu cầu tương trợ tư pháp giữa Việt Nam và các quốc gia khác, giúp đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ án hình sự có yếu tố nước ngoài.
• Luật Tương trợ tư pháp về dân sự 2025 (số 102/2025/QH15) tạo hành lang pháp lý vững chắc cho việc tống đạt giấy tờ, thu thập chứng cứ xuyên biên giới, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân và doanh nghiệp Việt Nam trong các tranh chấp dân sự quốc tế.
• Luật Dẫn độ 2025 (số 100/2025/QH15) và Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù 2025 (số 101/2025/QH15) khẳng định cam kết của Việt Nam trong đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia và thực thi tinh thần nhân đạo quốc tế.

Cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính tư pháp và thi hành án

Bên cạnh các đạo luật lớn, hệ thống văn bản dưới luật gồm các Nghị định và Thông tư cũng đồng loạt có hiệu lực nhằm hướng dẫn chi tiết, tránh khoảng trống pháp lý. Đáng chú ý là sự thay đổi trong lĩnh vực thi hành án dân sự và hoạt động của Thừa hành viên với Nghị định 151/2026/NĐ-CP và văn bản hướng dẫn kèm theo là Thông tư 08/2026/TT-BTP.

Ngoài ra, việc quản lý lý lịch tư pháp cũng được tối ưu hóa thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp 2025 (số 107/2025/QH15), giúp người dân dễ dàng tiếp cận và thực hiện các thủ tục hành chính liên quan một cách nhanh chóng, giảm thiểu phiền hà.

Danh sách chi tiết 24 văn bản lĩnh vực Tư pháp có hiệu lực từ 01/7/2026

Dưới đây là bảng tổng hợp chi tiết danh sách các văn bản quy phạm pháp luật ngành Tư pháp chính thức áp dụng từ thời điểm nêu trên:

Việc nắm bắt kịp thời danh sách các văn bản pháp luật mới này sẽ giúp các cá nhân, tổ chức chủ động hơn trong công việc, tránh các rủi ro pháp lý không đáng có khi thực hiện các giao dịch dân sự, thương mại hoặc tham gia vào các quan hệ tố tụng từ ngày 01/7/2026.