Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ trên toàn cầu, Việt Nam đã có những bước đi quyết liệt để khẳng định vị thế của mình trên bản đồ công nghệ thế giới. Ngày 05/05/2026, Thủ tướng Chính phủ đã chính thức ký ban hành Quyết định 21/2026/QĐ-TTg, thiết lập một hệ sinh thái công nghệ mới đầy tham vọng.

Danh mục mới này không chỉ là một bản liệt kê các thuật ngữ kỹ thuật, mà còn là chiến lược quốc gia nhằm tập trung nguồn lực, ưu đãi đầu tư và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong những lĩnh vực có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao nhất cho nền kinh tế.

10 nhóm công nghệ cốt lõi: Nền tảng của tương lai

Theo Quyết định 21/2026/QĐ-TTg, Chính phủ xác định 10 nhóm công nghệ chiến lược sẽ là "xương sống" cho sự phát triển bền vững. Đáng chú ý nhất là sự xuất hiện của công nghệ chip bán dẫn và mạng di động thế hệ sau, phản ánh đúng xu thế dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu về Việt Nam.

• Công nghệ số: Tập trung vào Trí tuệ nhân tạo (AI), Dữ liệu lớn (Big Data), Bản sao số (Digital Twin) và Blockchain.
• Công nghệ mạng: Ưu tiên các giải pháp mạng di động thế hệ sau (5G-Advanced, 6G).
• Công nghệ bán dẫn: Thiết kế và chế tạo chip chuyên dụng, một lĩnh vực mà Việt Nam đang nỗ lực tham gia sâu vào chuỗi giá trị.
• Công nghệ robot: Tự động hóa quy trình sản xuất và robot thông minh.
• Công nghệ năng lượng: Vật liệu tiên tiến và các giải pháp năng lượng xanh như Hydrogen.

Danh mục 30 sản phẩm công nghệ chiến lược: Từ lý thuyết đến thị trường

Khác với các giai đoạn trước, danh mục sản phẩm lần này được chia thành hai nhóm rõ rệt để tối ưu hóa hiệu quả đầu tư và ứng dụng thực tiễn.

Nhóm 1: Sản phẩm tác động trực tiếp đến kinh tế

Đây là những sản phẩm đã có thị trường hoặc có khả năng thương mại hóa nhanh chóng, bao gồm:

• Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt và trợ lý ảo chuyên ngành.
• Thiết bị và hệ thống mạng 5G/5G-Advanced "Make in Vietnam".
• Vắc xin thế hệ mới và các liệu pháp tế bào trong y tế.
• Hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) và Hydrogen xanh.

Nhóm 2: Công nghệ nền tảng và động lực dài hạn

Nhóm này tập trung vào các lĩnh vực mang tính khai phá, đòi hỏi sự đầu tư bài bản và dài hạn từ Nhà nước:

• Công nghệ lượng tử và chip chuyên dụng.
• Lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ (SMR).
• Vệ tinh quỹ đạo thấp và hạ tầng hàng không vũ trụ.
• Hệ thống thiết bị đường sắt tốc độ cao - một dự án trọng điểm quốc gia đang được triển khai mạnh mẽ.

Sự thay đổi mang tính kế thừa và bứt phá

Quyết định này chính thức có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 và sẽ thay thế hoàn toàn cho Quyết định số 1131/QĐ-TTg ngày 12/6/2025. Việc cập nhật danh mục chỉ sau một năm cho thấy sự linh hoạt của Chính phủ trong việc bám sát tốc độ thay đổi chóng mặt của công nghệ thế giới.

Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nhiệm vụ chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát, đánh giá định kỳ. Điều này đảm bảo rằng các nguồn lực quốc gia luôn được đổ vào đúng những "mũi nhọn" có khả năng tạo ra đột phá thực sự.

Với danh mục công nghệ chiến lược mới này, Việt Nam không chỉ đặt mục tiêu thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình mà còn hướng tới việc trở thành một quốc gia tự chủ về công nghệ, đóng góp tích cực vào nền kinh tế số toàn cầu.