Nhằm xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ, đồng thời chủ động phòng ngừa và giải quyết nhanh chóng các tranh chấp phát sinh tại doanh nghiệp, Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã chính thức ban hành Kế hoạch số 254/KH-UBND về việc tuyển chọn, bổ nhiệm hòa giải viên lao động năm 2026 trên địa bàn Thành phố. Đây là bước đi chiến lược nhằm củng cố và nâng cao chất lượng đội ngũ thiết chế hòa giải, đáp ứng nhu cầu thực tiễn của một đô thị kinh tế năng động nhất cả nước.

Nhu cầu thực tế và mục tiêu củng cố thiết chế hòa giải lao động

Theo số liệu khảo sát và đánh giá thực trạng từ Kế hoạch số 254/KH-UBND, tổng nhu cầu hòa giải viên lao động tối thiểu để bảo đảm độ bao phủ và giải quyết kịp thời các vụ việc tranh chấp trên địa bàn toàn Thành phố Hồ Chí Minh là 466 người. Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, Thành phố mới chỉ có 341 hòa giải viên lao động đang trong thời hạn bổ nhiệm và hoạt động thực tế.

Để bù đắp khoảng trống nhân sự này, UBND Thành phố xác định cần tuyển chọn và bổ nhiệm bổ sung thêm 125 hòa giải viên lao động trong năm 2026. Việc bổ sung lực lượng này không chỉ đơn thuần là lấp đầy số lượng, mà mục tiêu cốt lõi là tuyển chọn được những cá nhân có bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức tốt, am hiểu sâu sắc pháp luật và có kỹ năng thương lượng, hòa giải xuất sắc.

Đội ngũ hòa giải viên lao động mới được kỳ vọng sẽ là cầu nối hiệu quả giúp người lao động và người sử dụng lao động tìm được tiếng nói chung, hạn chế tối đa các cuộc đình công, lãng công tự phát, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các bên theo đúng tinh thần của Bộ luật Lao động 2019, từ đó giữ vững môi trường đầu tư an toàn, ổn định cho Thành phố.

Tiêu chuẩn khắt khe đối với ứng viên đăng ký dự tuyển

Hòa giải viên lao động là người trung gian, đại diện cho công lý và sự khách quan trong việc giải quyết các xung đột lợi ích. Do đó, Kế hoạch số 254/KH-UBND quy định người đăng ký dự tuyển phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt được quy định tại Điều 92 Nghị định 145/2020/NĐ-CP, bao gồm:

• Là công dân Việt Nam, có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015, có sức khỏe tốt và phẩm chất đạo đức tốt.
• Có trình độ đại học trở lên và có ít nhất 03 năm làm việc trong lĩnh vực liên quan đến quan hệ lao động (như pháp lý, nhân sự, công đoàn, quản lý lao động...).
• Có khả năng thuyết phục, kỹ năng giao tiếp và hòa giải tốt, am hiểu tình hình kinh tế - xã hội địa phương.

Ngược lại, Kế hoạch cũng chỉ rõ những trường hợp tuyệt đối không được đăng ký dự tuyển bao gồm:

1. Người bị mất hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quyết định của Tòa án.
2. Người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đang chấp hành bản án hình sự, người đã chấp hành xong bản án nhưng chưa được xóa án tích theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

Thành phần hồ sơ đăng ký dự tuyển hòa giải viên lao động

Ứng viên có nguyện vọng tham gia ứng tuyển cần chuẩn bị đầy đủ 01 bộ hồ sơ theo quy định tại khoản 2 Điều 93 Nghị định 145/2020/NĐ-CP. Hồ sơ bao gồm các giấy tờ sau:

- Đơn đăng ký dự tuyển hòa giải viên lao động (theo mẫu quy định);
- Sơ yếu lý lịch tự thuật có dán ảnh và có xác nhận của cơ quan có thẩm quyền;
- Giấy chứng nhận sức khỏe do cơ sở y tế có thẩm quyền cấp (trong thời hạn 06 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ);
- Bản sao có chứng thực các văn bằng, chứng chỉ chuyên môn liên quan;
- Văn bản giới thiệu tham gia làm hòa giải viên lao động của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp (nếu có).

Một điểm đáng lưu ý và mang tính khuyến khích cao là Thành phố cam kết không thu bất kỳ khoản lệ phí nào đối với người tham gia dự tuyển hòa giải viên lao động. Toàn bộ chi phí tổ chức tuyển chọn, thẩm định và bồi dưỡng nghiệp vụ ban đầu đều được bảo đảm từ nguồn ngân sách nhà nước theo quy định.

Quy trình tiếp nhận hồ sơ và phân công trách nhiệm thực hiện

Để bảo đảm tính công khai, minh bạch và khách quan, UBND Thành phố đã giao trách nhiệm cụ thể cho các sở, ngành liên quan, trong đó Sở Nội vụ TP.HCM đóng vai trò chủ trì, phối hợp cùng Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện các bước sau:

• Thông báo công khai: Sở Nội vụ có trách nhiệm đăng tải rộng rãi thông tin tuyển chọn, thời gian, địa điểm và phương thức tiếp nhận hồ sơ trên các phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử của Sở.
• Thẩm định và lập danh sách: Tiến hành rà soát, thẩm định kỹ lưỡng từng hồ sơ dự tuyển, đối chiếu tiêu chuẩn và tổng hợp danh sách các ứng viên đủ điều kiện trình UBND Thành phố xem xét bổ nhiệm.
• Công bố kết quả: Sau khi có quyết định bổ nhiệm chính thức từ Chủ tịch UBND Thành phố, danh sách các hòa giải viên lao động mới sẽ được công khai rộng rãi để các doanh nghiệp, người lao động trên địa bàn tiện liên hệ khi có nhu cầu giải quyết tranh chấp.

Việc triển khai Kế hoạch số 254/KH-UBND trong năm 2026 được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá trong công tác giải quyết tranh chấp lao động tại chỗ, giúp giảm tải áp lực cho hệ thống Tòa án nhân dân, đồng thời khẳng định cam kết của chính quyền TP.HCM trong việc đồng hành, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của lực lượng lao động và thúc đẩy sự phát triển bền vững của cộng đồng doanh nghiệp.