Kể từ ngày 15/6/2026, công tác quản lý nhà nước về bảo hiểm xã hội (BHXH) tại các địa phương sẽ có sự chuyển dịch và phân công trách nhiệm rõ ràng hơn. Theo quy định mới nhất, Sở Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ chính thức gánh vác thêm trọng trách theo dõi, giám sát chặt chẽ tình trạng chậm đóng và trốn đóng BHXH bắt buộc của các đơn vị sử dụng lao động trên địa bàn.

Bước ngoặt mới trong công tác quản lý và giám sát BHXH tại địa phương

Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này được quy định cụ thể tại Thông tư 06/2026/TT-BNV do Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành, có hiệu lực thi hành từ ngày 15/6/2026. Văn bản này đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 10/2025/TT-BNV hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Sở Nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.

Cụ thể, tại khoản 8 Điều 1 Thông tư 06/2026/TT-BNV (sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 20 Điều 2 Thông tư 10/2025/TT-BNV), bên cạnh các nhiệm vụ truyền thống là hướng dẫn và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội trong phạm vi địa phương, Sở Nội vụ nay được giao thêm các nhiệm vụ trọng yếu:

"Phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc, bảo hiểm xã hội tự nguyện; theo dõi tình trạng chậm đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và trốn đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định của pháp luật và theo phân công hoặc ủy quyền của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh."

Đây là một điểm mới hoàn toàn so với quy định cũ tại Thông tư 10/2025/TT-BNV. Trước đây, vai trò của Sở Nội vụ chỉ dừng lại ở mức độ phối hợp, hướng dẫn chung chung. Việc bổ sung thẩm quyền theo dõi trực tiếp tình trạng chậm đóng, trốn đóng BHXH bắt buộc thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc siết chặt kỷ cương, bảo vệ quyền lợi an sinh xã hội tối thượng của người lao động.

Sở Nội vụ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để kiểm soát tình trạng trốn đóng BHXH (ảnh minh họa)

Vì sao cần sự vào cuộc của ngành Nội vụ?

Tình trạng doanh nghiệp cố tình chây ỳ, chậm đóng hoặc thậm chí dùng nhiều thủ đoạn tinh vi để trốn đóng BHXH cho người lao động vẫn luôn là bài toán nhức nhối tại nhiều địa phương. Việc chỉ giao trách nhiệm cho ngành Lao động - Thương binh và Xã hội hay cơ quan Bảo hiểm xã hội đôi khi chưa mang lại hiệu quả triệt để do thiếu sự đồng bộ trong quản lý tổ chức bộ máy và nhân sự hành chính.

Với việc bổ sung nhiệm vụ cho Sở Nội vụ – cơ quan tham mưu trực tiếp cho UBND cấp tỉnh về tổ chức bộ máy, biên chế và quản lý cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập và cả khối doanh nghiệp nhà nước – công tác giám sát sẽ được nâng lên một tầm cao mới. Sở Nội vụ có thể dễ dàng liên kết dữ liệu về tình hình sử dụng lao động, biên chế với nghĩa vụ đóng BHXH, từ đó kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường, báo cáo UBND cấp tỉnh xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Bổ sung nhiệm vụ đặc biệt cho lĩnh vực nội vụ cấp xã

Không chỉ dừng lại ở cấp tỉnh, Thông tư 06/2026/TT-BNV còn mang đến một thay đổi quan trọng đối với công tác nội vụ ở cấp cơ sở (UBND cấp xã). Cụ thể, tại khoản 4 Điều 2 Thông tư 06/2026/TT-BNV đã bổ sung điểm đ vào khoản 19 Điều 4 Thông tư 10/2025/TT-BNV về nhiệm vụ của công chức chuyên môn thuộc UBND cấp xã.

Theo đó, cơ quan tham mưu về nội vụ ở cấp xã có nhiệm vụ:

"Tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp xã và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã việc sử dụng người chưa đủ 13 tuổi làm việc theo quy định tại khoản 3 Điều 145 Bộ luật Lao động trong trường hợp được cơ quan chuyên môn về nội vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ủy quyền theo quy định của pháp luật."

Quy định này nhằm cụ thể hóa việc triển khai thực hiện khoản 3 Điều 145 Bộ luật Lao động 2019 tại cơ sở hành chính gần dân nhất. Việc sử dụng lao động trẻ em dưới 13 tuổi là vấn đề cực kỳ nhạy cảm, đòi hỏi quy trình kiểm soát, thẩm định chặt chẽ để tránh tình trạng bóc lột sức lao động trẻ em, đồng thời bảo đảm quyền được học tập và phát triển lành mạnh của trẻ.

Sự ủy quyền từ cơ quan chuyên môn cấp tỉnh xuống cấp xã, dưới sự tham mưu trực tiếp của công chức nội vụ cấp xã, sẽ giúp quy trình xét duyệt diễn ra nhanh chóng, sát thực tế nhưng vẫn đảm bảo tính pháp lý nghiêm minh.

Kỳ vọng vào sự chuyển biến tích cực từ ngày 15/6/2026

Việc phân định rõ ràng và bổ sung các nhiệm vụ mang tính thực tiễn cao cho ngành Nội vụ từ cấp tỉnh đến cấp xã theo Thông tư 06/2026/TT-BNV được kỳ vọng sẽ tạo ra một cơ chế giám sát đa chiều, chặt chẽ hơn. Người lao động hoàn toàn có thể tin tưởng vào một môi trường làm việc minh bạch, nơi quyền lợi về bảo hiểm xã hội được bảo vệ bởi sự vào cuộc quyết liệt của nhiều cơ quan ban ngành, trong đó có vai trò nòng cốt mới của Sở Nội vụ.