Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 273/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế. Văn bản này sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/8/2026, đồng thời thay thế hoàn toàn cho Nghị định 100/2020/NĐ-CP đang áp dụng hiện hành. Đây được xem là một bước ngoặt lớn, hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm quản lý chặt chẽ, minh bạch hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho du khách và doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng.

Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng toàn diện

Nghị định 273/2026/NĐ-CP điều chỉnh toàn bộ hoạt động quản lý hải quan đối với hàng miễn thuế. Quy trình này trải dài từ khâu đưa hàng hóa vào cửa hàng miễn thuế, luân chuyển hàng hóa giữa các kho, hoạt động bán hàng, báo cáo quyết toán định kỳ cho đến công tác kiểm tra, giám sát trực tiếp của cơ quan hải quan.

Về đối tượng áp dụng, Nghị định hướng tới các nhóm chủ thể cụ thể bao gồm:

• Người xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh qua các cửa khẩu của Việt Nam;
• Hành khách đang thực hiện các chuyến bay quốc tế xuất cảnh từ Việt Nam hoặc đến Việt Nam;
• Thuyền viên làm việc trên các tàu biển chạy tuyến quốc tế;
• Các đối tượng được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao tại Việt Nam;
• Doanh nghiệp trực tiếp kinh doanh cửa hàng miễn thuế, kho chứa hàng miễn thuế;
• Cơ quan hải quan các cấp và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan trực tiếp đến hoạt động này.

Các nguyên tắc cốt lõi trong quản lý hàng hóa miễn thuế

Một trong những nội dung trọng tâm được quy định tại Điều 3 Nghị định 273/2026/NĐ-CP là hệ thống các nguyên tắc quản lý nghiêm ngặt đối với hàng hóa đưa vào kinh doanh miễn thuế. Theo đó, nguồn hàng hóa được phép đưa vào bán tại các cửa hàng miễn thuế bao gồm:

1. Hàng hóa tạm nhập khẩu từ nước ngoài, khu phi thuế quan hoặc kho ngoại quan;
2. Hàng hóa sản xuất trong nước (hàng nội địa) được phép lưu thông hợp pháp theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Đặc biệt, để ngăn chặn tình trạng gian lận thương mại và thẩm lậu hàng hóa vào thị trường nội địa, Nghị định quy định các mặt hàng nhạy cảm như thuốc lá, xì gà, rượu và bia khi bày bán tại cửa hàng miễn thuế bắt buộc phải dán tem "VIET NAM DUTY NOT PAID" do Bộ Tài chính phát hành. Việc dán tem phải được hoàn tất trước khi hàng hóa được bày bán công khai hoặc trước khi giao trực tiếp cho khách hàng.

Cơ quan Hải quan tăng cường kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt quy trình dán tem và luân chuyển hàng hóa miễn thuế (ảnh minh họa)

Bên cạnh đó, quy trình xử lý đối với hàng hóa bị đổ vỡ, hư hỏng, hết hạn sử dụng hoặc kém chất lượng cũng được siết chặt. Doanh nghiệp không được tự ý tiêu hủy mà phải lập biên bản chi tiết dưới sự chứng kiến, xác nhận và giám sát trực tiếp của Chi cục Hải quan quản lý cửa hàng miễn thuế.

Đơn giản hóa thủ tục nhờ kết nối dữ liệu quốc gia

Nhằm đẩy mạnh cải cách hành chính và chuyển đổi số, Điều 5 Nghị định 273/2026/NĐ-CP mang đến một điểm mới mang tính đột phá cho người mua hàng. Cụ thể, đối với các trường hợp thông tin cá nhân của người mua đã được tích hợp và kết nối thông suốt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoặc các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác, người mua không cần phải xuất trình các giấy tờ bản giấy (như hộ chiếu, vé máy bay, thẻ lên tàu...) khi thực hiện giao dịch mua hàng miễn thuế.

Quy định này không chỉ rút ngắn thời gian mua sắm của du khách tại các sân bay, cảng biển mà còn giúp doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình bán hàng, giảm thiểu sai sót trong việc nhập liệu thông tin khách hàng.

Quy định chi tiết về định lượng mua hàng miễn thuế

Điều 6 Nghị định 273/2026/NĐ-CP phân định rõ ràng định mức và giới hạn mua hàng đối với từng nhóm đối tượng cụ thể nhằm đảm bảo tính công bằng và tuân thủ pháp luật thuế:

• Đối với người xuất cảnh: Được phép mua hàng miễn thuế không hạn chế về cả số lượng và trị giá. Tuy nhiên, người mua phải tự chịu trách nhiệm về các quy định, điều kiện nhập khẩu hành lý của quốc gia nơi mình sẽ đến.
• Đối với người nhập cảnh và hành khách trên chuyến bay quốc tế đến Việt Nam: Định mức miễn thuế được áp dụng nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật về thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu hiện hành (quy định tại Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu 2016). Người mua chỉ được mua ngay tại khu vực hạn chế của cảng hàng không quốc tế sau khi hoàn thành thủ tục nhập cảnh và trước khi ra khỏi khu vực hải quan.
• Đối với thuyền viên tàu biển quốc tế: Nghị định quy định định mức cụ thể cho nhu cầu cá nhân và sinh hoạt chung trong thời gian tàu neo đậu tại cảng biển Việt Nam, đặc biệt là đối với các mặt hàng hạn chế như rượu, bia và thuốc lá.

Việc ban hành Nghị định 273/2026/NĐ-CP sát cánh cùng các quy định của Luật Hải quan 2014 hứa hẹn sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, thúc đẩy ngành dịch vụ - du lịch phát triển vượt bậc trong giai đoạn tới, đồng thời bảo vệ vững chắc chủ quyền kinh tế và an ninh tiền tệ quốc gia.