Trong hoạt động vận tải và logistics, việc nhận diện và phân loại chính xác hàng hóa nguy hiểm không chỉ là yêu cầu bắt buộc về mặt pháp lý mà còn là yếu tố "sống còn" để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản và môi trường. Với sự ra đời của các văn bản pháp luật mới trong năm 2024, các quy định về vấn đề này đã được chi tiết hóa rõ rệt hơn bao giờ hết.

Hàng hóa nguy hiểm là gì theo quy định mới nhất?

Khái niệm về hàng hóa nguy hiểm hiện nay được quy định thống nhất tại khoản 1 Điều 51 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024. Cụ thể:

Điều 51. Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với phương tiện giao thông đường bộ vận chuyển hàng hoá nguy hiểm

1. Hàng hóa nguy hiểm là hàng hóa có chứa các chất hoặc vật phẩm nguy hiểm khi chở trên đường bộ có khả năng gây nguy hại tới tính mạng, sức khỏe con người, môi trường, an toàn và an ninh quốc gia.

Bên cạnh đó, để hiểu rõ hơn về bản chất của các loại hàng hóa này, chúng ta cần tham chiếu đến định nghĩa về "chất nguy hiểm" tại khoản 1 Điều 3 Nghị định 34/2024/NĐ-CP. Theo đó, chất nguy hiểm bao gồm các chất hoặc hợp chất ở dạng khí, lỏng hoặc rắn có khả năng gây nguy hại trực tiếp đến con người và an ninh quốc gia nếu không được kiểm soát đúng cách.

Hệ thống phân loại 9 nhóm hàng hóa nguy hiểm

Dựa trên tính chất hóa học và vật lý, Điều 4 Nghị định 161/2024/NĐ-CP đã phân định rõ ràng hàng hóa nguy hiểm thành 9 loại chính:

• Loại 1: Chất nổ và vật phẩm dễ nổ (chia thành 6 nhóm nhỏ từ nguy cơ nổ rộng đến vật phẩm đặc biệt không nhạy).
• Loại 2: Khí (bao gồm khí dễ cháy, khí không cháy không độc và khí độc hại).
• Loại 3: Chất lỏng dễ cháy và chất nổ lỏng khử nhạy.
• Loại 4: Bao gồm chất rắn dễ cháy, chất có khả năng tự bốc cháy và chất tạo ra khí dễ cháy khi tiếp xúc với nước.
• Loại 5: Chất ôxi hóa và Perôxít hữu cơ.
• Loại 6: Chất độc và chất gây nhiễm bệnh.
• Loại 7: Chất phóng xạ.
• Loại 8: Chất ăn mòn.
• Loại 9: Các chất và vật phẩm nguy hiểm khác.

Một lưu ý quan trọng cho các đơn vị vận tải là ngay cả các bao bì, thùng chứa hàng hóa nguy hiểm nếu chưa được làm sạch hoàn toàn cũng được xem là hàng hóa nguy hiểm tương ứng và phải tuân thủ các quy định vận chuyển nghiêm ngặt.

Tra cứu danh mục hàng hóa nguy hiểm ở đâu?

Để xác định một mặt hàng cụ thể có thuộc diện nguy hiểm hay không, người dân và doanh nghiệp cần đối chiếu với Danh mục hàng hóa nguy hiểm được ban hành kèm theo Nghị định 161/2024/NĐ-CP. Tại Điều 5 của Nghị định này, danh mục được phân loại chi tiết kèm theo mã số Liên hợp quốc (UN number) và số hiệu nguy hiểm.

Việc nắm vững các quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp tránh được các mức xử phạt hành chính nặng nề mà còn là trách nhiệm đạo đức trong việc bảo vệ cộng đồng. Nếu bạn đang kinh doanh trong lĩnh vực vận tải, hãy đảm bảo đội ngũ tài xế và người áp tải đã được tập huấn và cấp giấy chứng nhận theo đúng trình tự pháp luật quy định.