Trong bối cảnh bùng nổ thông tin số, tình trạng một số cơ quan báo chí, trang tin điện tử chạy theo lượt truy cập (view) bằng cách đặt tiêu đề sai lệch, minh họa không phù hợp đã gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực cho xã hội. Để chấn chỉnh tình trạng này, Chính phủ đã ban hành Nghị định 119/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động báo chí, hoạt động xuất bản, có hiệu lực từ ngày 01/12/2020.

Mức phạt tăng mạnh đối với hành vi 'giật tít' sai sự thật

Một trong những điểm đáng chú ý nhất tại Điều 8 Nghị định 119/2020/NĐ-CP là việc tăng mức xử phạt đối với các hành vi vi phạm về nội dung thông tin. Cụ thể, mức phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng sẽ được áp dụng đối với các hành vi:

• Minh họa, đặt tiêu đề tin, bài không phù hợp nội dung thông tin làm cho người đọc hiểu sai nội dung thông tin (thường gọi là 'giật tít câu view');
• Đăng, phát thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng ít nghiêm trọng;
• Đăng, phát ảnh của cá nhân mà không được sự đồng ý của người đó, trừ các trường hợp pháp luật có quy định khác.

So với quy định cũ tại Nghị định 159/2013/NĐ-CP (mức phạt chỉ từ 1 - 3 triệu đồng), mức phạt mới đã tăng gấp nhiều lần, thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc làm sạch môi trường thông tin.

Xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm đời tư và thuần phong mỹ tục

Nghị định mới cũng đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ quyền riêng tư và các giá trị văn hóa. Theo đó, mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng sẽ được áp dụng cho các hành vi:

• Đăng, phát tin, bài, ảnh không phù hợp với thuần phong mỹ tục Việt Nam;
• Đăng, phát thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan;
• Tiết lộ bí mật đời tư của cá nhân nhưng không được sự đồng ý của cá nhân đó;
• Đăng, phát thông tin xâm phạm bí mật hoặc an toàn thư tín của cá nhân.

Kiểm soát chặt chẽ các nội dung rùng rợn, gây hoang mang dư luận

Đối với các hành vi gây tác động xấu đến tâm lý xã hội hoặc trật tự công cộng, mức phạt có thể lên tới 50.000.000 đồng. Cụ thể, khoản 4 Điều 8 Nghị định 119/2020/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng đối với:

"a) Miêu tả tỉ mỉ hành vi tội ác, tai nạn rùng rợn trong các tin, bài, ảnh; c) Đăng, phát thông tin về những chuyện thần bí gây hoang mang trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến trật tự, an toàn xã hội và sức khỏe cộng đồng; d) Đăng, phát thông tin về thân nhân, các mối quan hệ của cá nhân trong các vụ án, vụ việc tiêu cực khi không có căn cứ chứng minh..."

Lời khuyên cho các cơ quan báo chí và người làm báo

Việc ban hành Nghị định 119/2020/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về báo chí. Các biên tập viên, phóng viên cần nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp, tuân thủ nghiêm ngặt Luật Báo chí 2016 và các quy định về đạo đức nghề nghiệp. Việc kiểm chứng thông tin trước khi đăng tải và đặt tiêu đề trung thực không chỉ giúp tránh được các án phạt nặng mà còn là cách bền vững nhất để giữ chân độc giả và khẳng định uy tín của cơ quan báo chí.