Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị quyết 180/NQ-CP về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 6 năm 2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương. Trong bối cảnh toàn ngành giáo dục đang khẩn trương chuẩn bị cho năm học mới 2026-2027, Nghị quyết này được ví như một "tối hậu thư" với những mốc thời gian cụ thể và chỉ đạo quyết liệt nhằm chấn chỉnh, sắp xếp lại hệ thống giáo dục công lập, giải quyết triệt để các nút thắt về nhân sự và cơ sở vật chất vốn tồn tại bấy lâu nay.

Sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập giáo dục: Thời hạn chót 30/8/2026

Một trong những nội dung quan trọng nhất được nhấn mạnh tại Nghị quyết 180/NQ-CP là việc phân định rõ trách nhiệm và áp đặt thời hạn hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan phải hoàn thành việc sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập trong lĩnh vực giáo dục trước ngày 30/8/2026.

Yêu cầu này hoàn toàn phù hợp với tinh thần của Luật Tổ chức Chính phủ 2025 về việc tinh gọn bộ máy hành chính và nâng cao hiệu quả hoạt động của các đơn vị sự nghiệp công lập. Việc sắp xếp không chỉ đơn thuần là sáp nhập cơ học mà phải đi đôi với việc rà soát, quy hoạch lại mạng lưới trường, lớp một cách khoa học. Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm hướng dẫn các địa phương thực hiện rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm sau khi sắp xếp, các cơ sở giáo dục vẫn đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn định mức theo quy định tại Luật Giáo dục 2019 và Luật Giáo dục sửa đổi 2025.

Đặc biệt, đối với các vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới và hải đảo, công tác sắp xếp phải được thực hiện thận trọng, bảo đảm quyền lợi học tập của học sinh, không để xảy ra tình trạng học sinh phải đi học quá xa hoặc thiếu trường, thiếu lớp. Các chính sách hỗ trợ học sinh vùng khó khăn cần được thực hiện nghiêm túc theo quy định tại Nghị định 66/2026/NĐ-CP.

Một ngôi trường học khang trang, hiện đại được đầu tư đồng bộ chuẩn bị cho năm học mới (ảnh minh họa)

Giải quyết triệt để bài toán thừa - thiếu giáo viên cục bộ

Tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ giữa các môn học, các cấp học và các địa bàn từ lâu đã là bài toán đau đầu của ngành giáo dục. Để chuẩn bị cho năm học mới 2026-2027, Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp chặt chẽ với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan hướng dẫn các địa phương khẩn trương tuyển dụng hết số biên chế giáo viên được giao.

Nghị quyết nhấn mạnh nguyên tắc: ưu tiên tăng cường đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy, kiên quyết cắt giảm các biên chế quản lý trung gian không cần thiết. Các địa phương phải chủ động xây dựng phương án điều chuyển, bố trí giáo viên linh hoạt, hợp lý giữa các trường trên địa bàn để khắc phục ngay tình trạng thừa, thiếu cục bộ trước khi bước vào năm học mới.

Bên cạnh đó, công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên để đáp ứng yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông mới cũng cần được đẩy mạnh, bảo đảm đội ngũ nhà giáo có đủ năng lực, phẩm chất và tâm huyết để thực hiện tốt nhiệm vụ khơi nguồn tri thức cho thế hệ trẻ.

Đảm bảo cơ sở vật chất và an toàn học đường trước thềm năm học mới

Song song với yếu tố con người, cơ sở vật chất là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng dạy và học. Chính phủ yêu cầu Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ về việc bảo đảm đủ trường học, phòng học, sách giáo khoa và thiết bị dạy học tối thiểu cho học sinh.

Các địa phương phải khẩn trương rà soát, xử lý kịp thời các công trình trường học xuống cấp, mất an toàn, tuyệt đối không để học sinh học tập trong những phòng học không đảm bảo an toàn. Đồng thời, cần quy hoạch quỹ đất xây dựng trường học phù hợp với tốc độ phát triển đô thị, khu công nghiệp, tránh tình trạng dân số tăng nhanh nhưng thiếu trường, thiếu lớp, dẫn đến quá tải sĩ số học sinh trên mỗi lớp học.

Học sinh hân hoan, phấn khởi tựu trường trong ngày khai giảng năm học mới (ảnh minh họa)

Ngoài ra, vấn đề an toàn học đường cũng được đặt lên hàng đầu. Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tăng cường các giải pháp xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, thân thiện; chủ động phòng, chống bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, tệ nạn ma túy, thuốc lá điện tử và đặc biệt là các rủi ro, cạm bẫy trên không gian mạng đang ngày càng tinh vi, phức tạp.

Lễ khai giảng năm học 2026-2027: Trang trọng, tiết kiệm và ý nghĩa

Để đánh dấu sự khởi đầu của một hành trình mới, Nghị quyết 180/NQ-CP đã ấn định thời gian tổ chức ngày hội toàn dân đưa trẻ đến trường. Theo đó, Lễ khai giảng năm học 2026-2027 và Lễ khánh thành các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới đất liền sẽ được đồng loạt tổ chức vào sáng ngày 05/9/2026.

Chính phủ lưu ý việc tổ chức Lễ khai giảng phải bảo đảm sự trang trọng, thiết thực, an toàn và tiết kiệm, thực sự trở thành ngày hội ý nghĩa đối với các em học sinh và các thầy cô giáo. Đặc biệt, việc khánh thành và đưa vào sử dụng các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới đất liền vào đúng ngày khai giảng thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với con em đồng bào các dân tộc nơi biên cương Tổ quốc, góp phần thực hiện mục tiêu công bằng trong tiếp cận giáo dục chất lượng cao.

Với những chỉ đạo sát sao, quyết liệt từ Nghị quyết 180/NQ-CP, toàn ngành giáo dục và các địa phương đang bước vào giai đoạn nước rút với tinh thần trách nhiệm cao nhất, sẵn sàng mọi điều kiện tốt nhất để chào đón năm học mới 2026-2027 gặt hái nhiều thành công rực rỡ.