Tăng cường sức mạnh cho lực lượng thi hành án dân sự

Trong bối cảnh các vụ việc thi hành án dân sự ngày càng trở nên phức tạp, tình trạng chống đối người thi hành công vụ có xu hướng gia tăng và manh động hơn. Để bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật cũng như bảo vệ an toàn tính mạng, sức khỏe cho lực lượng làm nhiệm vụ, Chính phủ đã ban hành Nghị định 150/2026/NĐ-CP quy định về việc trang bị công cụ hỗ trợ cho cơ quan thi hành án dân sự.

Chấp hành viên thi hành án dân sự sẽ được trang bị công cụ hỗ trợ hiện đại để thực thi nhiệm vụ (ảnh minh họa)

Theo quy định tại Điều 19 Nghị định 150/2026/NĐ-CP, kể từ ngày 01/7/2026, cơ quan thi hành án dân sự chính thức được trang bị các loại công cụ hỗ trợ chuyên dụng để cấp cho Chấp hành viên sử dụng trong quá trình tác nghiệp.

Danh mục các loại công cụ hỗ trợ được trang bị

Việc trang bị không chỉ dừng lại ở các thiết bị cơ bản mà còn mở rộng sang các loại vũ khí có tính sát thương thấp nhưng độ răn đe cao. Cụ thể, các loại công cụ hỗ trợ bao gồm:

• Súng chuyên dụng: Súng dùng để bắn đạn nhựa, đạn cao su, hơi cay, chất gây mê và các loại đạn tương ứng.
• Thiết bị xịt: Các phương tiện xịt hơi cay, chất gây mê nhằm khống chế đối tượng chống đối từ xa.
• Công cụ cơ bản: Dùi cui điện, dùi cui cao su, găng tay điện.
• Thiết bị bảo vệ: Áo giáp chống đâm, chống đạn và các thiết bị bảo hộ khác.

Các loại công cụ hỗ trợ như súng bắn đạn cao su, bình xịt hơi cay sẽ giúp tăng cường tính răn đe (ảnh minh họa)

Quy trình quản lý và cấp phát nghiêm ngặt

Việc trang bị súng và công cụ hỗ trợ không được thực hiện tràn lan mà phải tuân thủ quy trình lập kế hoạch và phê duyệt chặt chẽ. Điều 20 Nghị định 150/2026/NĐ-CP quy định rõ trách nhiệm của các cấp quản lý:

Hằng năm, cơ quan thi hành án dân sự cấp tỉnh, thành phố có trách nhiệm lập kế hoạch chi tiết về nhu cầu trang bị công cụ hỗ trợ. Kế hoạch này phải được trình lên Cục trưởng Cục Quản lý Thi hành án dân sự để xem xét và ra quyết định cuối cùng về số lượng cũng như chủng loại cụ thể cho từng địa phương.

"Việc giao công cụ hỗ trợ cho Chấp hành viên sử dụng khi thi hành công vụ phải được lập danh sách và có phiếu giao nhận của Thủ trưởng cơ quan thi hành án dân sự tỉnh, thành phố cho người sử dụng."

Trách nhiệm trong việc sử dụng và bảo quản

Song song với việc được trang bị vũ khí, Chấp hành viên cũng phải chịu trách nhiệm pháp lý cao đối với việc quản lý và sử dụng các công cụ này. Điều 21 Nghị định 150/2026/NĐ-CP nhấn mạnh rằng mọi hoạt động từ mua sắm, vận chuyển đến sửa chữa và sử dụng đều phải tuân thủ tuyệt đối các quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ.

Đối với những công cụ đã hư hỏng hoặc không còn khả năng phục hồi, cơ quan thi hành án phải tiến hành kiểm tra, phân loại và đề nghị cơ quan có thẩm quyền thanh lý, tiêu hủy theo đúng trình tự. Mọi kết quả xử lý đều phải được báo cáo về Cục Quản lý Thi hành án dân sự để theo dõi và quản lý tập trung.

Ý nghĩa đối với công tác thi hành án dân sự

Quy định mới này được kỳ vọng sẽ tạo ra một bước chuyển biến lớn trong hiệu quả thi hành án. Việc Chấp hành viên có trong tay các công cụ hỗ trợ cần thiết sẽ giúp họ tự tin hơn khi đối mặt với các tình huống nguy hiểm, đồng thời làm giảm bớt sự hung hăng của các đối tượng có ý định cản trở việc thực thi công lý.

Tuy nhiên, các chuyên gia pháp lý cũng lưu ý rằng, việc sử dụng súng và công cụ hỗ trợ phải là phương án cuối cùng khi các biện pháp thuyết phục, vận động không hiệu quả. Chấp hành viên cần được đào tạo bài bản về kỹ năng sử dụng cũng như nắm vững các quy tắc đạo đức nghề nghiệp để tránh việc lạm dụng vũ lực trong quá trình thực thi nhiệm vụ.